De langdurige droogte van de afgelopen maanden vergroot het risico op schade aan woningen met een kwetsbare fundering. Bouwbedrijven merken dat meer huiseigenaren zich melden nadat zij scheuren in muren hebben ontdekt of deuren en ramen niet meer goed kunnen openen.
Vooral huizen met een ondiepe fundering op kleigrond zijn gevoelig. Door droogte krimpt de klei, waardoor de grond onder het huis kan zakken. Dat kan scheuren veroorzaken en ervoor zorgen dat kozijnen klem komen te zitten. Volgens bodemdalingsexpert Otto Levelt van kennisinstituut Deltares waren in de droge zomer van 2018 vergelijkbare problemen zichtbaar.
Deltares volgt op verschillende plaatsen hoe de bodem reageert, onder meer in enkele Arnhemse wijken waar al funderingsproblemen zijn. Het herstel kan tienduizenden euro's kosten. Gemeenten, waaronder Arnhem, hebben loketten geopend om inwoners te helpen.
Honderdduizenden woningen kwetsbaar
Uit een berekening van Deltares en onderzoeksinstituut TNO blijkt dat 425.000 huizen funderingsproblemen hebben of die op korte termijn kunnen krijgen. Het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) verwacht dat dit aantal door klimaatverandering in ongeveer dertig jaar stijgt naar circa 687.000 panden.
De problemen raken niet alleen woningen op kleigrond. Ook huizen op palen en woningen op veen- en zandgrond kunnen verzakken. Bij een lage grondwaterstand kunnen houten palen te lang droog komen te staan. Daardoor kan paalrot ontstaan en kan de stabiliteit van een huis worden aangetast.
Sinds 1 april moet een taxatierapport bij de verkoop van een woning een indicatie geven van de staat van de fundering. Die beoordeling is vaak gebaseerd op de ligging van het huis en geeft daardoor geen volledig beeld van de werkelijke situatie.
KCAF-directeur Frank van Lier pleit daarom voor een woningpaspoort met alle relevante gegevens over een huis. Volgens hem kan preventie bij 30 procent van de woningen met funderingsproblemen nog helpen. Mogelijke maatregelen zijn het afdekken van kleigrond, druppelirrigatie rond de woning en dieper funderen.
Klimaatverandering zorgt naar verwachting vaker voor een combinatie van lange droge perioden en hevige regenbuien. Dat kan behalve verzakking ook vocht, schimmel en wateroverlast veroorzaken. Huurders zijn voor oplossingen afhankelijk van hun woningcorporatie of verhuurder.
De Autoriteit Financiële Markten becijferde dat herstel van alle woningen met funderingsproblemen ruim 11 miljard euro zou kosten. Ongeveer 75.000 huiseigenaren kunnen die kosten niet zelf betalen. Vereniging Eigen Huis en KCAF vragen daarom om meer overheidssteun.
