De politie hield zaterdag ongeveer honderd actievoerders van Extinction Rebellion aan bij de blokkade van de A12 bij Zevenaar. Inmiddels zijn alle actievoerders weer op vrije voeten. Alleen de drie bestuurders van de busjes waarmee de snelweg werd afgezet, worden nog verhoord.
Volgens strafrechtdeskundige Henny Sackers riskeren de actievoerders vooral een geldboete. "De verkeerswetgeving verbiedt het belemmeren van het verkeer, waardoor demonstreren op de snelweg in de meeste gevallen onder verkeersrecht valt", zegt Sackers. Het bezetten van een snelweg is volgens hem daarom in de eerste plaats een verkeersovertreding. Bij een verkeersovertreding ligt een geldboete voor de hand.
Zwaardere straf is mogelijk
Een blokkade kan ook tot een zwaardere straf leiden. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer demonstranten geen gehoor geven aan instructies van de politie om de weg vrij te maken. "Als de politie een snelweg wil vrijmaken en iemand weigert mee te werken, kan sprake zijn van het niet opvolgen van een ambtelijk bevel. Dat is geen overtreding meer, maar een misdrijf", zegt Sackers.
Ook verzet tegen een aanhouding of het beledigen van agenten kan leiden tot aanvullende strafbare feiten. Welke straf passend is, wordt per geval bekeken. Volgens Sackers kunnen de actievoerders daarom niet allemaal op dezelfde manier worden bestraft.
Mensen die niet eerder met politie of justitie in aanraking zijn geweest, kunnen volgens Sackers op een lichtere afdoening rekenen dan personen die vaker soortgelijke feiten hebben gepleegd. Ook de gevolgen van de actie en de hinder voor andere weggebruikers spelen een rol bij de beoordeling.
Dat een aangehouden demonstrant is heengezonden, betekent niet dat de zaak daarmee is afgelopen. De betrokkene hoeft alleen niet langer vast te blijven voor verhoor en blijft wel verdachte.
Vervolgens beslist de officier van justitie wat er met de zaak gebeurt. Die kan besluiten de zaak te seponeren, deze met een boete af te doen of de verdachte alsnog voor de rechter te brengen. De drie bestuurders van de busjes worden nog verhoord over hun rol bij het begin van de blokkade.
