OpenAI zegt een oplossing te hebben gevonden voor het Navier-Stokes-probleem. Dat vraagstuk gaat over de beweging van vloeistoffen en gassen, zoals water, lucht en wervelstromen. Wiskundigen proberen al ongeveer 90 jaar vast te stellen of de bijbehorende vergelijkingen in alle situaties blijven werken.
Volgens OpenAI laat het bewijs zien dat onder bepaalde omstandigheden een wervel in een vloeistof of gas een singulariteit kan vormen. Dat is een punt waarop de berekening geen normale, eindige waarde meer oplevert. De wervel zou daarbij steeds sterker en langer worden.
De vergelijkingen worden onder meer gebruikt om luchtstromen rond vliegtuigen te beschrijven, weersontwikkelingen te modelleren en de werking van windmolens te bestuderen. De mogelijke oplossing betekent niet meteen dat deze toepassingen veranderen. Wel kan de onderliggende kennis later bruikbaar zijn in andere wetenschappelijke vakgebieden.
Controle door wiskundigen
Het bewijs is nog niet officieel aanvaard. OpenAI heeft het openbaar gemaakt, zodat deskundigen kunnen nagaan of alle stappen kloppen en of het model daadwerkelijk inzicht geeft in het probleem. Een controle door menselijke wiskundigen is noodzakelijk voordat van een bewezen oplossing kan worden gesproken.
Wiskundedocent Menno Lagerwey noemt het vraagstuk wiskunde op het hoogste niveau. Het Navier-Stokes-probleem is een van de zeven Millenniumproblemen die in 2000 werden aangewezen door het Clay Mathematics Institute. Voor een correcte oplossing staat per probleem een beloning van 1 miljoen dollar klaar. Tot nu toe was één van de zeven vraagstukken opgelost.
OpenAI zegt voor de nieuwe oplossing ongeveer 10.000 AI-agenten tegelijk te hebben ingezet. Die werkten aan verschillende onderdelen en wisselden ideeën uit. Een computer controleerde het uiteindelijke bewijs. Volgens het bedrijf had het model daarvoor 88 uur nodig.
Debat over AI
De claim leidt ook tot discussie over de rol van kunstmatige intelligentie in de wiskunde. Terence Tao, hoogleraar aan de Universiteit van Californië, waarschuwt dat AI wel antwoorden kan geven zonder dat duidelijk is waarom die antwoorden werken. Hij vergelijkt dat met machines die gewichten tillen in plaats van mensen.
Lagerwey zegt dat het uitbesteden van denkwerk gevolgen kan hebben voor het leren van wiskunde. "Wiskunde is een vaardigheid die je moet trainen", zegt hij. Hij vreest dat mensen collectief minder zelfstandig gaan nadenken als zij dergelijke problemen steeds aan AI overlaten.
