Laatste documenten uit Snowden-archief verschenen in 2019

Het laatste bekende document uit het archief van klokkenluider Edward Snowden werd op 29 mei 2019 gepubliceerd. Hoewel meerdere betrokkenen zeggen nog over kopieën te beschikken, is sindsdien geen nieuw document openbaar gemaakt.

Edward Snowden afgebeeld tegen een achtergrond van computercode
Edward Snowden afgebeeld tegen een achtergrond van computercode · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Het laatste bekende document uit het Snowden-archief verscheen op 29 mei 2019. Dat gebeurde nadat The Intercept zijn archief in maart van dat jaar had gesloten. Sindsdien is geen nieuw document uit de verzameling gepubliceerd door een nieuwsorganisatie, journalist of instelling.

Edward Snowden begon in 2012 contact te zoeken met journalisten. Hij benaderde eerst Glenn Greenwald en richtte zich later op documentairemaker Laura Poitras en journalist Barton Gellman. In mei 2013 gaf Snowden hun de sleutels van een versleuteld archief met aanvankelijk ongeveer 50.000 documenten.

De documenten brachten onder meer grootschalige afluister- en surveillancemethoden van de Amerikaanse NSA en de Britse GCHQ naar buiten. Verschillende media kregen kopieën. The Guardian publiceerde het eerste Snowden-document op 6 juni 2013 en meldde later dat de eigen verzameling ongeveer 58.000 documenten bevatte.

The Guardian stopte in februari 2014 met het publiceren van documenten uit het archief. Der Spiegel volgde in januari 2015. The New York Times en ProPublica publiceerden hun laatste documenten in augustus van dat jaar. Daarna bleef The Intercept als belangrijkste publicatiekanaal over, met enkele uitzonderingen.

Kopieën bestaan nog

Poitras verspreidde in 2013 meerdere kopieën om te voorkomen dat één persoon de enige bewaarder zou zijn. Exemplaren gingen onder meer naar Trevor Timm van de Freedom of the Press Foundation en naar twee andere personen, van wie één onbekend is gebleven. Journalist Dale Maharidge zei in 2017 dat hij ook een kopie bezat.

Het is niet duidelijk of alle bezitters de bestanden kunnen openen. De kopieën zijn vermoedelijk versleuteld en niet iedereen zou over de benodigde sleutel beschikken. Greenwald zei in maart 2019 dat hij en Poitras ieder een volledige kopie hadden, net als andere personen en instellingen.

Poitras zei in 2022 dat het archief nog bestaat en dat er volgens haar meer over te publiceren valt. Ze sprak over een grote hoeveelheid informatie met actuele en historische betekenis. Greenwald zei in 2023 dat het archief mogelijk uit honderdduizenden documenten bestaat. Geen van beiden heeft sindsdien een verklaring gegeven voor het uitblijven van nieuwe publicaties.

Lees ook