Henk Kroes is op 87-jarige leeftijd overleden. De Fries was voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden toen in 1997 de voorlopig laatste Elfstedentocht werd gehouden. Zijn aankondiging van de tocht, met de woorden ‘It giet oan’, groeide uit tot een van de bekendste momenten uit de Nederlandse schaatsgeschiedenis.
De familie van Kroes heeft zijn overlijden bekendgemaakt. Kroes was van 1994 tot 2007 voorzitter van de vereniging. Daarvoor werkte hij al sinds 1969 voor de organisatie, onder meer als ijsmeester bij de Elfstedentochten van 1985 en 1986.
Zelf deelnemer aan de tocht
Kroes stond niet alleen als bestuurder langs de kant. In 1963 deed hij zelf mee aan de Elfstedentocht. Die editie staat bekend als een van de zwaarste uit de geschiedenis. Minder dan 2 procent van de deelnemers bereikte de finish. Kroes moest de wedstrijd bij Franeker verlaten.
In 1997 kreeg Kroes als voorzitter de verantwoordelijkheid om te bepalen of de omstandigheden goed genoeg waren voor een nieuwe tocht. Die werd op 4 januari van dat jaar verreden. Het was de vijftiende Elfstedentocht en voorlopig de laatste editie die is georganiseerd.
De bekendmaking van Kroes maakte grote indruk. De Friese woorden ‘It giet oan’, die betekenen dat de tocht doorgaat, werden sindsdien verbonden aan de Elfstedentocht en aan het moment waarop de schaatsklassieker officieel wordt aangekondigd.
Arno Brok, commissaris van de Koning in Friesland, reageerde op het overlijden. ‘Droevig nieuws. Een sympathieke man die veel heeft betekend voor Friesland. Een ware ambassadeur van onze provincie. We zullen hem missen. Veel sterkte voor zijn familie en vrienden’, schreef hij.
Sinds 1997 is er geen nieuwe Elfstedentocht meer gehouden. Voor een volgende editie moet er voldoende ijs liggen op de route langs de Friese elf steden. Kroes bleef bij veel Friezen verbonden aan de laatste aankondiging dat de tocht daadwerkelijk kon doorgaan.
