Voor de komende EK atletiek in Birmingham zijn richtlijnen opgesteld voor de manier waarop vrouwelijke atleten in beeld worden gebracht. Televisiecamera's mogen niet onnodig lang inzoomen op lichaamsdelen. Ook camerastandpunten van onderaf die onthullende beelden opleveren, moeten worden vermeden.
De European Broadcasting Union (EBU), een samenwerking van voornamelijk publieke omroepen uit Europa, stelde de leidraad twee maanden geleden op. Oud-hoogspringster Blanka Vlasic, verspringster Ivana Spanovic en polsstokhoogspringster Holly Bradshaw werkten eraan mee, samen met onder meer regisseurs en cameramensen.
De kern van de richtlijn is dat er geen opnames moeten worden gemaakt waarbij lang op het lichaam wordt ingezoomd. Ook onthullende camerastandpunten van onderaf en slow motions die niets met de sportieve prestatie te maken hebben, moeten achterwege blijven. Het gaat om een richtlijn, niet om nieuwe regels van de mondiale of Europese atletiekbond. De opstellers hopen wel dat omroepen de aanbevelingen overnemen.
Atleten ervaren seksualisering
Jorinde van Klinken droeg tijdens de WK indoor van afgelopen maart een pak met bikinibroekje, omdat ze die kleding het fijnst vond zitten. Bij het terugkijken van de kogelstootfinale zag ze dat tv-camera's tussen haar worpen door regelmatig op haar billen inzoomden. “Wat is dat voor bullshit?”, zei ze daarover.
Van Klinken noemt seksualisering een groot probleem in de vrouwensport. “Ik denk dat veel mensen naar vrouwensport kijken puur om mooie lichamen te zien”, zei ze. Tegelijkertijd vindt ze dat de sport goed in beeld moet blijven. “Ik vind het lastig, want de sport moet nog wel goed in beeld kunnen worden gebracht”, zei de kogelstootster. “Maar ik snap waar dit vandaan komt.”
Lieke Klaver ontdekte door de nieuwe richtlijn dat camera's soms in het startblok worden geplaatst. Daardoor kregen tv-kijkers bij de 400 meter soms onthullende beelden van onderaf te zien. “Het is goed dat erover is nagedacht dat dergelijke, gekke camerastandpunten niet moeten kunnen bij vrouwen”, zei Klaver.
Tegelijkertijd wil Klaver niet dat het vrouwenlichaam taboe wordt. “Ik vind het niet nodig dat onze billen niet meer in beeld worden gebracht. Want die zíjn er gewoon, dat is de natuur.” Volgens haar moeten lichamen zichtbaar kunnen zijn zonder seksuele betekenis.
Gevolgen op sociale media
Bradshaw zegt dat televisiebeelden schadelijke gevolgen kunnen hebben voor atletes en kijkende vrouwen en meiden. “Ik heb zelf meegemaakt dat ik op sociale media ben beledigd vanwege slowmotionbeelden van mij tijdens een wedstrijd.”
Maureen Koster, die komende week in Birmingham aan haar vijfde EK meedoet, zag dat de aankondiging van de richtlijn veel negatieve reacties opriep. “Sommige reacties vond ik best shocking”, zei de 5 en 10 kilometer-loopster. Volgens Koster zorgt de ophef ook voor meer bewustwording over seksualisering in de sport.
