Werkgevers, vakbonden en het kabinet hervatten vandaag hun overleg in het Catshuis. De vakbonden waren eerder opgestapt vanwege aangekondigde bezuinigingen op de AOW, WIA en WW. Nu die plannen uit de begroting zijn gehaald, zijn zij weer bereid om aan tafel te zitten.
Het kabinet wil afspraken maken over de houdbaarheid van de sociale zekerheid en over de versterking van de Nederlandse economie. Vergrijzing, banenverlies door kunstmatige intelligentie en uitval door ziekte gelden als belangrijke onderwerpen. Ook wil het kabinet bespreken welk tijdpad kan leiden tot een sociaal akkoord.
Begrotingsgat van 2,4 miljard euro
Door het schrappen van de bezuinigingen is een gat van 2,4 miljard euro in de begroting van het ministerie van Sociale Zaken ontstaan. Het kabinet verwacht dat overleg met werkgevers en werknemers uiteindelijk tot hervormingen en besparingen leidt, vooral bij de WIA. De helft van het tekort, 1,2 miljard euro, is voorlopig ondergebracht bij Onderwijs.
Minister Heinen van Financiën zei vorige week dat hervormingen noodzakelijk blijven. Als het overleg niet genoeg besparingen oplevert, moet de coalitie in het voorjaar opnieuw besluiten waar extra bezuinigingen nodig zijn. Het is nog onzeker of er daadwerkelijk een akkoord komt en hoeveel geld dat zal opleveren.
Werkgevers en werknemers zijn het erover eens dat de WIA-beoordeling te ingewikkeld is. Bij die beoordeling telt vooral het verwachte inkomensverlies, niet alleen de medische aandoening. De afgelopen jaren zijn fouten gemaakt bij de berekeningen en door een tekort aan keuringsartsen lopen de wachtlijsten op.
Het aantal nieuwe WIA-toekenningen steeg van 41.400 in 2018 naar 71.300 in 2025. Werkgevers vinden dat te veel mensen in de regeling terechtkomen. Vakbonden wijzen erop dat mensen langer doorwerken en daardoor vaker aan het einde van hun loopbaan uitvallen. Zij willen bovendien meer verplichtingen voor werkgevers op het gebied van preventie en scholing.
Werkgevers willen op hun beurt praten over de loondoorbetaling bij ziekte. Zij vinden dat zij te lang verantwoordelijk blijven voor de betaling van loon. Over de aanpak van ziekteverzuim lopen de belangen van werkgevers en vakbonden uiteen.
Het overleg is vooral bedoeld om de samenwerking opnieuw op gang te brengen. De vakbonden verwachten niet dat er voor de kerst een akkoord ligt. Het kan volgens hen maanden duren, of zelfs twee jaar. Ook is niet zeker of er één groot akkoord komt of aparte afspraken over bijvoorbeeld de arbeidsmarkt, ziekteverzuim en economische groei.
