De Tweede Kamer krijgt de conceptbegroting die minister Eelco Heinen van Financiën deze zomer opstelde. Een voorstel van PVV-leider Geert Wilders om het document openbaar te maken, kreeg de steun van 77 Kamerleden. Daarmee is het kabinet verplicht de omstreden versie met de Kamer te delen.
Premier Rob Jetten had het verzoek eerder namens het kabinet afgewezen. In een Kamerbrief schreef hij dat conceptstukken normaal gesproken niet openbaar worden gemaakt en dat de definitieve keuzes zijn verwerkt in de Miljoenennota 2027. Wilders legde zich daar niet bij neer en vroeg de Kamer om zich over de openbaarmaking uit te spreken.
De coalitiepartijen D66, VVD en CDA stemden tegen het voorstel. Zij vrezen dat het openbaar maken van tussenversies toekomstige onderhandelingen bemoeilijkt. CDA-leider Henri Bontenbal waarschuwde dat er anders mogelijk geen normale politieke onderhandelingen meer kunnen plaatsvinden als allerlei eerdere varianten naar de Kamer worden gehaald.
Bijna alle oppositiepartijen steunden het verzoek. ChristenUnie-leider Mirjam Bikker zei dat het onlogisch is als een document wel bij een krant ligt, maar niet beschikbaar is voor de Tweede Kamer. Alleen de SGP stemde binnen de oppositie tegen openbaarmaking.
SGP-fractievoorzitter Chris Stoffer zei dat zijn partij het verzoek niet steunt, omdat niet vaststaat dat het kabinet het document zelf naar buiten heeft gebracht. Wel noemde hij het lekken van het stuk schadelijk voor het vertrouwen. “Zo bouw je geen vertrouwen op in dit land”, zei Stoffer.
Begroting leidde tot spanning
De conceptbegroting zou aanzienlijk rechtser zijn geweest dan de begroting die op Prinsjesdag werd gepresenteerd. Vooral binnen de coalitie ontstond onenigheid over de plannen. Het CDA vond dat de eerdere versie te weinig rekening hield met de wensen van oppositiepartij Pro, die belangrijk kan zijn voor steun aan de begroting en andere kabinetsplannen.
De openbaarmaking vindt plaats tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, waarin de Tweede Kamer de plannen van het kabinet bespreekt. De oppositie gebruikt het debat ook om voorwaarden te stellen aan mogelijke steun. Zo wil de SP bezuinigingen op de sociale zekerheid en de zorg schrappen, terwijl Denk steun koppelt aan een stop op de inkoop van Israëlische wapens.
De Kamer buigt zich de komende tijd over de begrotingsplannen en de voorgestelde wijzigingen. De precieze gevolgen van de openbaar gemaakte conceptbegroting voor de verdere onderhandelingen zijn nog niet bekend.
