Burgemeester Femke Halsema heeft rapper Ye in juni per brief gevraagd om Amsterdam direct na zijn laatste concert te verlaten. Ze schrijft dat ze niet de wettelijke bevoegdheid had om hem de toegang tot de stad te ontzeggen, maar zich wel verantwoordelijk voelde om de maatschappelijke en morele grenzen van Amsterdam duidelijk te maken.
Ye, die eerder optrad onder de naam Kanye West, verbleef begin juni enkele dagen in het Conservatorium Hotel. In die periode gaf hij twee concerten in de Gelredome in Arnhem. Halsema verstuurde haar brief op de dag van het eerste concert.
‘Antisemitisme is niet welkom’
Halsema schrijft dat Amsterdam een vrije stad is, waar ook beledigende of ongemakkelijke denkbeelden worden beschermd. Die vrijheid betekent volgens haar echter niet dat de stad moet wegkijken van haatdragende uitspraken. Ze zegt dat veel Amsterdammers, onder wie zijzelf, met afschuw hebben gereageerd op Ye’s antisemitische, pro-nazistische en haatvolle uitingen.
“Deze stad is gebouwd op tolerantie en de bescherming van minderheden”, schrijft de burgemeester. Ze wijst ook op de geschiedenis van Amsterdam en de nog altijd zichtbare gevolgen van de vervolging en vernietiging van de Joodse gemeenschap tijdens de Tweede Wereldoorlog.
“Ik zou u het liefst de toegang tot onze stad ontzeggen”, schrijft Halsema. Volgens haar is daarvoor op grond van de Nederlandse wet een juridische basis nodig, zoals een gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid, of een aangetoond risico op strafbare feiten. Die basis was er niet.
Halsema vroeg Ye daarom om na zijn laatste concert meteen te vertrekken. Ook verzocht ze hem zich tijdens zijn verblijf met het grootst mogelijke respect tegenover Amsterdammers te gedragen, in het bijzonder tegenover Joodse Amsterdammers. “Antisemitisme, in welke vorm dan ook, is niet welkom in Amsterdam”, aldus de burgemeester.
Brief gedeeld na aangekondigd openbaarmakingsverzoek
De brief is gedeeld nadat een journalist had aangekondigd een verzoek op grond van de Wet open overheid te willen indienen. Een woordvoerder van Halsema zegt dat het stadsbestuur ervoor koos het document direct met journalisten te verspreiden, omdat dit sneller en eenvoudiger was dan een juridische procedure.
Aan het bezoek van Ye ging politieke discussie vooraf. Een meerderheid van de Tweede Kamer wilde dat hij uit Nederland zou worden geweerd vanwege zijn antisemitische uitspraken. Het kabinet vond daarvoor geen wettelijke grond, en ook een kort geding van het Centraal Joods Overleg kon zijn komst niet voorkomen.
Ye deed de afgelopen jaren meerdere antisemitische en nazi-verheerlijkende uitspraken. Hij zei onder meer dat hij van Hitler hield, bracht het nummer Heil Hitler uit en noemde zichzelf een nazi. Later bood hij meermaals excuses aan en schreef hij dat hij van Joodse mensen houdt.
