CDA-leider Henri Bontenbal heeft tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen gepleit voor brede samenwerking tussen coalitie en oppositie. Hij wil dat het kabinet op zoek gaat naar een stabiele meerderheid voor de begrotingen in beide Kamers, zonder vooraf al voor een linkse of rechtse route te kiezen.
Bontenbal blikte terug op de moeizame totstandkoming van de begroting. Het minderheidskabinet stond de afgelopen weken onder druk door verschillen over de politieke koers. Volgens de CDA-leider was het proces niet vlekkeloos en was meer overleg nodig geweest, zowel binnen de coalitie als met oppositiepartijen.
De begroting heeft daardoor niet vooraf steun in beide Kamers. Bontenbal zei dat hij dat liever anders had gezien, maar wees erop dat het pakket wel toenadering zoekt tot oppositie en maatschappelijke organisaties. Zijn doel is een brede meerderheid die niet alleen voor afzonderlijke maatregelen, maar voor de begrotingen als geheel steun kan geven.
Eerst inhoud, dan politieke indeling
In het debat werd Bontenbal gevraagd of hij vooral zaken wil doen met Pro, dat voor één groot begrotingsakkoord pleit, of met JA21, dat liever afzonderlijke deelakkoorden sluit. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver vroeg hem om daar duidelijk tussen te kiezen.
Bontenbal hield die keuze voorlopig af. Hij wil eerst bekijken op welke inhoud partijen bereid zijn elkaar tegemoet te komen. Volgens hem is de tegenstelling tussen links en rechts te eenvoudig, omdat partijen uit verschillende politieke kampen soms vergelijkbare standpunten hebben.
Als voorbeeld noemde hij Henk Vermeer van BBB, die aanwezig was bij demonstraties van maatschappelijke organisaties tegen maatregelen op het gebied van sociale zekerheid. Bontenbal zei dat pas na inhoudelijke gesprekken duidelijk wordt met welke partijen overeenstemming mogelijk is.
Klaver waarschuwde dat onderhandelen met alle partijen in de Kamer praktisch onmogelijk kan worden. Bontenbal erkende dat partijen uiteindelijk uit elkaar kunnen lopen. Hij zei dat die verschillen pas zichtbaar moeten worden nadat de gesprekken zijn gevoerd.
De CDA-leider waarschuwde daarnaast voor een politiek klimaat waarin partijen voortdurend campagne voeren. „De politiek dreigt een permanente campagne te worden, waarin alleen de wensen van de eigen achterban worden vertolkt”, zei hij. Dat zou volgens Bontenbal de slagkracht van de politiek aantasten en Nederland niet vooruithelpen.
