Staatssecretarissen Sandra Palmen van Toeslagen en Eelco Eerenberg van Financiën hebben excuses aangeboden voor fouten bij het verstrekken van informatie over de toeslagenaffaire. Relevante documenten uit een afgeschermde digitale omgeving van de Belastingdienst zijn niet aan de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening verstrekt.
De bewindspersonen noemen het achterwege blijven van de informatie “kwalijk en had niet mogen gebeuren”. In antwoorden op Kamervragen benadrukken zij tegelijkertijd dat er geen aanwijzingen zijn voor kwade opzet of het bewust achterhouden van belastende stukken.
Miljoenen bestanden
De zogenoemde datakluis werd in 2019 ingericht om documenten tijdelijk op te slaan en tegelijk aan de privacyregels van de AVG te voldoen. De omgeving groeide uiteindelijk uit tot een verzameling van 64 miljoen ongestructureerde bestanden. Door personeelsverloop was bovendien niet duidelijk wie verantwoordelijk was voor het beheer ervan.
De parlementaire enquêtecommissie vroeg in februari 2022 om informatie voor haar onderzoek. De datakluis werd toen niet meegenomen in de zoekactie. Onderzoeksbureau BDO concludeerde deze zomer dat de omgeving hoogstwaarschijnlijk niet opzettelijk buiten beeld is gebleven.
Ambtenaren zochten destijds onder meer naar PowerPoint-, Word-, pdf- en Excel-bestanden. De documenten in de datakluis waren omgezet naar html-bestanden en verschenen daardoor niet in de gebruikelijke zoekopdrachten. Volgens Palmen en Eerenberg laat dit zien dat de informatiehuishouding van de Belastingdienst en de dienst Toeslagen niet op orde was en nog steeds tekortkomingen kent.
Onderzoek naar inhoud
In juli 2025 kwamen de eerste signalen dat de datakluis documenten bevatte die relevant konden zijn voor de toeslagenaffaire. De verantwoordelijke bewindspersonen bij Financiën werden daarover geïnformeerd. Het parlement kreeg pas in april 2026 bericht over de vondst, waarna vragen ontstonden over de mogelijkheid dat informatie bewust was achtergehouden.
Ambtenaren brengen nu in kaart welke documenten in de datakluis staan. Vanaf oktober beoordeelt een commissie welke stukken relevant zijn om met de Tweede Kamer te delen. De bewindspersonen zeggen dat ook gedupeerde toeslagenouders en mensen die op fraudelijsten van het ministerie staan, inzage krijgen in informatie die op hen betrekking heeft.
Palmen en Eerenberg erkennen dat de kwestie het wantrouwen tegenover de overheid opnieuw kan versterken. Zij beloven daarom dat de relevante bestanden zorgvuldig worden geïnventariseerd en beoordeeld.
