In september wordt de lijst opnieuw openbaar gemaakt. Het ministerie van Asiel en Migratie publiceert dan voor de derde maand op rij welke gemeenten niet voldoen aan de spreidingswet. De 83 gemeenten die mogelijk worden toegevoegd, hebben nog geen opvanglocatie voor asielzoekers en staan al op trede 2 van de handhaving.
De gemeenten kregen in het voorjaar de gelegenheid om plannen voor opvang aan te leveren. Dat verliep moeizaam, onder meer doordat veel gemeenteraden na de verkiezingen nog geen nieuw college hadden gevormd. Ook de zomervakantie speelde een rol. De eerste tien gemeenten kwamen in juli op de lijst, vorige week volgden veertien andere gemeenten.
Gemeenten vinden vermelding niet altijd terecht
Montfoort is een van de gemeenten die onlangs op de lijst is gezet. Wethouder Paul Pennarts van Progressief Akkoord zegt dat de gemeente na de zomer verdergaat met de plannen. Volgens hem hebben wisselende signalen uit Den Haag over het voortbestaan van de spreidingswet de besluitvorming vertraagd.
In Dinkelland verblijven inmiddels 45 asielzoekers in een hotel tegenover het gemeentehuis. Ook heeft de gemeente een projectleider aangesteld voor nieuwe opvanglocaties. Toch staat Dinkelland op de lijst. Burgemeester John Joosten (VVD) zegt dat hij daarvan verrast was, maar dat de gemeente er niet panisch over doet. „Ik snap wel dat de minister duidelijk wil maken dat de Spreidingswet serieus genomen moet worden.”
Volgens het ministerie houden 119 gemeenten zich aan de wet. Nog eens 116 gemeenten voeren de wet gedeeltelijk uit, maar niet voldoende. In 107 gemeenten is helemaal geen opvanglocatie. De volgorde waarin deze gemeenten op de lijst komen, wordt vooral bepaald door de snelheid waarmee zij op een brief uit april reageren en door de beschikbare capaciteit op het ministerie.
Zwaardere maatregelen mogelijk
Een vermelding op de lijst betekent dat een gemeente onder toezicht komt te staan. Bij volgende handhavingsstappen kan het ministerie aankondigen dat het de zeggenschap over een opvanglocatie wil overnemen. Uiteindelijk kan het ministerie de opvang zelf regelen en de kosten bij de gemeente neerleggen. Dat is tot nu toe nergens gebeurd.
Westland bevindt zich het dichtst bij die zwaarste maatregelen. Raadslid John Witkamp van de LPF zegt dat zijn gemeente niet zomaar zal meewerken en juridische stappen overweegt. Westland zou volgens de spreidingswet 643 asielzoekers moeten opvangen. De gemeente biedt volgens Witkamp wel onderdak aan ruim tweeduizend Oekraïners.
Van alle gemeenten op de lijst wordt een wethouder op het ministerie verwacht voor een gesprek. Voor Dinkelland is daarvoor nog geen afspraak gemaakt. Joosten noemt de vermelding vooral een vaststelling: „Wij voldoen nog niet aan de wet, dus daar werken we aan.”
