Shell heeft jarenlang de winst op interne diensten vanuit Nederland niet in de Nederlandse belastingaangifte verwerkt. Het concern berekende aan buitenlandse dochterondernemingen alleen de gemaakte kosten door, zonder winstopslag. Daardoor bleef de belastbare winst in Nederland op papier vrijwel nul.
De diensten betroffen onder meer techniek, strategisch advies, onderzoek en ontwikkeling en innovatie. Die werkzaamheden werden vanuit Nederland uitgevoerd voor Shell-onderdelen elders in de wereld. Bedrijven moeten voor zulke transacties binnen een concern doorgaans een zakelijke prijs rekenen, inclusief een marge die vergelijkbaar is met die voor een externe klant.
Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen, SOMO, schat dat Nederland vanaf 2002 ten minste 1 miljard euro aan belastinginkomsten is misgelopen. Belastingrechthoogleraar Jan van de Streek van de Universiteit Leiden noemt die berekening voorzichtig. Hij zegt dat de gehanteerde winstmarge laag is en dat het bedrag daarom hoger kan uitvallen.
Mogelijke afspraken met fiscus
Het is niet duidelijk sinds wanneer Shell deze werkwijze hanteerde. Van de Streek houdt er rekening mee dat de praktijk al tientallen jaren bestond. Hij stelt dat de gekozen verrekenprijzen niet zijn toegestaan onder de fiscale regels.
Tegelijkertijd zijn er aanwijzingen dat de Belastingdienst van de constructie wist en ermee instemde. Als de fiscus vooraf afspraken heeft goedgekeurd, ligt een naheffing niet voor de hand. Shell kan zich dan beroepen op het vertrouwen dat door die afspraken is gewekt.
De Europese Commissie kan dergelijke fiscale afspraken wel onderzoeken als mogelijke ongeoorloofde staatssteun. Als daarvan sprake is, kan Nederland worden verplicht om het voordeel alsnog terug te vorderen.
Shell heeft laten weten dat het bedrijf altijd de geldende regels heeft gevolgd. Sinds 2018 moet het concern voor een deel van de interne diensten wel een winstopslag rekenen, nadat de Belastingdienst had ingegrepen. Het is niet bekend op welk deel van de diensten die aanpassing betrekking heeft en hoeveel extra belasting Shell daardoor betaalt.
