De Europese Rekenkamer noemt de resultaten van tientallen miljarden euro’s aan investeringen in beter bestuur beperkt. Het geld kwam uit het Europese fonds dat tijdens de coronacrisis werd opgezet om de economieën van de lidstaten sterker uit de crisis te laten komen.
In totaal is inmiddels 577 miljard euro uit dat fonds aan EU-landen uitgekeerd. Dat bedrag bestaat uit subsidies en leningen. Van die uitkeringen was 49,1 miljard euro bestemd voor maatregelen om overheden beter te laten functioneren.
Beperkte resultaten
Het geld werd onder meer gebruikt voor digitalisering van overheidsdiensten, betere systemen voor overheidsinkopen en samenwerking tussen overheden. Ook konden lidstaten ermee investeren in de kennis en vaardigheden van ambtenaren. Volgens de Europese Rekenkamer is bij de uitvoering echter te weinig aandacht geweest voor structurele problemen.
Van de onderzochte maatregelen had 36 procent volgens de controleurs aanzienlijke resultaten opgeleverd. Bij de overige maatregelen bleef de vooruitgang beperkt, was er geen verbetering zichtbaar of kon het effect niet worden vastgesteld.
Dat laatste kwam mede doordat doelen vaak niet goed controleerbaar waren. In minder dan de helft van de gevallen waren volgens de Rekenkamer duidelijke indicatoren opgesteld om de voortgang te meten. Daardoor bleef bijvoorbeeld onduidelijk of hervormingen hadden geleid tot snellere procedures, lagere administratieve kosten of betere dienstverlening aan burgers en bedrijven.
Voorkeur voor snelle maatregelen
Lidstaten kozen volgens de controleurs geregeld voor maatregelen die snel konden worden uitgevoerd. Digitaliseringsprojecten kregen daardoor vaak voorrang. Hervormingen die ingewikkelder waren en dieper ingrepen in de manier waarop overheden werken, werden juist minder vaak uitgevoerd.
De Europese Rekenkamer vindt dat bij toekomstige Europese financiering beter moet worden vastgesteld welke problemen landen willen oplossen. Ook moeten de doelen volgens de instantie concreter worden geformuleerd, zodat achteraf kan worden nagegaan of het geld daadwerkelijk effect heeft gehad.
Daarnaast adviseert de Rekenkamer om de voortgang strenger te volgen. Lidstaten en de Europese instellingen moeten volgens het advies beter vastleggen welke resultaten worden verwacht en hoe die worden gemeten. Zo moet voorkomen worden dat geld vooral naar snel uitvoerbare projecten gaat, terwijl structurele verbeteringen uitblijven.
