Kunstwerken worden bij museumroven steeds vaker met geweld buitgemaakt. Daders gebruiken onder meer bijlen, koevoeten en explosieven om vitrines en gebouwen open te breken. Ook medewerkers en bezoekers worden vaker bedreigd tijdens de diefstallen.
Dat staat in een onderzoek van Europol naar museumroven in de afgelopen jaren. De Europese politiedienst ziet dat criminelen zich richten op waardevolle voorwerpen, waaronder edelmetalen, edelstenen en cultureel erfgoed.
Van georganiseerde diefstal naar agressie
Diefstal uit een museum geldt meestal als een vorm van georganiseerde criminaliteit zonder direct geweld. Die grens vervaagt volgens Europol. Naast het inzetten van zwaar gereedschap gaat het steeds vaker om het vernielen van vitrines en het intimideren van mensen in het museum.
Een voorbeeld is de roof bij het Drents Museum in Assen. Dieven drongen daar in 2025 met explosieven binnen en namen Roemeense kunstschatten mee. Daaronder was de gouden helm van Cotofenesti, die inmiddels is teruggevonden. Ook de veelbesproken kunstroof in het Louvre in Parijs, eveneens in 2025, ging met geweld gepaard.
Europol denkt dat bij de verschillende museumroven vaker georganiseerde misdaadnetwerken betrokken zijn. De daders zouden daardoor geregeld in opdracht handelen en minder binding hebben met de kunstwerken die zij meenemen.
Dat kan van invloed zijn op de manier waarop de diefstallen worden uitgevoerd. Wanneer criminelen worden ingehuurd voor een specifieke opdracht, ligt de nadruk volgens Europol op een snelle en harde uitvoering. De gestolen objecten kunnen vervolgens worden doorverkocht of in een crimineel netwerk worden gebruikt, al geeft de politiedienst daar in het onderzoek geen concrete voorbeelden van.
Musea hebben te maken met diefstallen van uiteenlopende objecten. Het gaat niet alleen om schilderijen, maar ook om historische voorwerpen en andere stukken met een grote culturele of financiële waarde. De recente incidenten laten zien dat dergelijke roven niet altijd beperkt blijven tot heimelijk handelen, maar ook kunnen uitmonden in een gewelddadige inval.
