De Nederlandse Oscarcommissie heeft documentaire Paikar aangewezen als inzending voor de landencategorie van de Academy Awards. Regisseur Mike van Diem verzet zich tegen die beslissing en roept de commissie op tot een nieuwe stemming.
Het is voor het eerst sinds 1964 dat Nederland in deze categorie een documentaire instuurt. Toen was Alleman van Bert Haanstra de officiële inzending. Paikar is gemaakt door de in Afghanistan geboren Nederlandse kunstenaar en filmmaker Dawood Hilmandi. In de film onderzoekt hij de diaspora van zijn familie en reist hij met zijn vader naar Afghanistan, het land waar hij is geboren.
Van Diem en filmjournalist René Mioch vinden dat de keuze nadelig is voor Nederlandse speelfilms. Zij stellen dat de organisatie See NL, die de stemming begeleidt en Nederlandse films internationaal promoot, de commissie onvoldoende of verkeerd heeft geïnformeerd over de kansen van de verschillende kandidaten. See NL ontkent dat.
Discussie over de keuze
Van Diems film Voor de meisjes gold vooraf als een belangrijke kandidaat. De dramatische thriller won meerdere Gouden Kalveren, kreeg positieve recensies en trok veel bezoekers. Volgens See NL-voorzitter Nathalie Mierop geeft dat succes de film echter niet automatisch recht op een Oscarinzending.
‘Er zijn elk jaar mensen niet blij over de keuze’, zegt Mierop. ‘Voor de meisjes is goed bezocht en goed beoordeeld, en gemaakt door iemand die inderdaad al twee keer een Oscar won. Maar dat betekent niet dat je daardoor automatisch recht hebt op een Oscarinzending.’
De namen van de negen commissieleden zijn dit jaar niet openbaar gemaakt. See NL zegt hen te willen beschermen tegen persoonlijke aanvallen. Het aantal stemmers is teruggebracht van ongeveer twintig naar negen, na feedback uit de filmsector. De organisatie wil later beoordelen of die werkwijze wordt voortgezet.
Van Diem won in 1998 met Karakter de Oscar voor beste internationale film, destijds de categorie voor niet-Engelstalige films. Hij wijst erop dat documentaires ook een eigen Oscarcategorie hebben. ‘Je kunt op je vingers natellen wat er volgend jaar gebeurt, als we dit doen. Dan wordt de Nederlandse Oscarcommissie overspoeld door documentaires. En dan wordt de Nederlandse speelfilm de pas afgesneden.’
See NL houdt vast aan het besluit. Mierop zegt dat de commissie alle relevante factoren heeft meegewogen en Paikar als de kansrijkste film heeft gekozen. Documentaires bereikten de afgelopen jaren vaker de nominaties, waaronder het Roemeense Collective en het Deense Flee.
