In het Nakanoshima Museum of Art in Osaka staan bezoekers in lange rijen voor Meisje met de parel van Johannes Vermeer. Het schilderij hangt in een verduisterde zaal en is slechts enkele seconden van dichtbij te bekijken voordat bezoekers worden doorgestuurd.
Het werk reist voor de vierde keer naar Japan, maar was daar veertien jaar niet te zien. Het Mauritshuis in Den Haag leent het schilderij vrijwel nooit uit. Directeur Martine Gosselink, die met het werk is meegereisd, noemt Osaka daarom mogelijk „de allerlaatste” buitenlandse bestemming.
De belangstelling was zo groot dat het systeem voor de kaartverkoop uitviel. Bezoekers kunnen nu alleen via een loting een toegangsbewijs krijgen voor een vaste dag en tijd. Per tijdvak wordt een beperkt aantal mensen toegelaten, zodat zij het schilderij rustig kunnen bekijken.
Vermeergekte in Japan
De belangstelling voor Vermeer bestaat in Japan al langere tijd. Een tentoonstelling in Osaka trok in 2000 ongeveer 600.000 bezoekers. Toen Meisje met de parel in 2012 in Tokio en Kobe te zien was, kwamen 1,2 miljoen mensen kijken.
Microbioloog Shinichi Fukuoka, 66 jaar, geldt in Japan als een prominente Vermeerfan. Hij heeft inmiddels 36 van de 37 bekende werken van de schilder in het echt gezien. Alleen Het concert, dat in 1990 uit een museum in Boston werd gestolen, ontbreekt nog.
Fukuoka liet alle werken op ware grootte namaken, inclusief de lijsten. Zijn verzameling trok de aandacht van het Mauritshuis. Volgens hem spreekt vooral de rust van Vermeers schilderijen Japanse bezoekers aan. „Het schilderij staat stil, maar je kunt je ook de momenten ervoor en erna voorstellen. Daardoor is het juist heel dynamisch”, zegt hij over Meisje met de parel.
Kunstcriticus On Takami ziet ook een contrast met andere westerse kunst. „Daartussen was Vermeer juist ingetogen en verfijnd”, zegt hij. Daarnaast zijn er volgens hem al ruim twintig jaar bijna elk jaar werken van Vermeer in Japan te zien, waardoor de schilder vertrouwd is geraakt bij het publiek.
Rond de tentoonstelling is een grote merchandising ontstaan. De museumwinkel verkoopt onder meer Nijntjeknuffels, koekjes, armbanden, T-shirts en een Japanse jas van 88.000 yen, ongeveer 480 euro. Ook Nederlandse diplomaten benutten de belangstelling om contacten in Japan uit te breiden.
