Pianist en componist Eduard Preda, 25 jaar, behoort komende week tot de drie kanshebbers voor de Grachtenfestival Prijs. Vorig jaar was hij ook genomineerd, maar toen trok hij zich terug om bij zijn jongere broer Thomas te kunnen zijn.
Thomas Preda, basgitarist, overleed twee weken geleden aan Ewing-sarcoom, een zeldzame vorm van botkanker. De ziekte was na behandelingen tijdelijk teruggedrongen, maar keerde terug en bleek niet meer te genezen. Eduard Preda zette zijn opleiding en beginnende loopbaan stil om de resterende tijd met zijn broer door te brengen.
De broers hadden als Preda Brothers kort daarvoor nog een tournee door Turkije gemaakt. Daarna verhuisden zij samen naar Düsseldorf, waar Eduard Preda zijn studie aan het conservatorium wilde voortzetten bij pianist Paolo Giacometti. Thomas kreeg daar last van vermoeidheid en pijn aan zijn linkerheup, waarna onderzoek uitwees dat de kanker was uitgezaaid.
Muzikale nalatenschap
In de laatste periode namen de broers een album op met nummers van Thomas Preda. Eduard Preda wil dat werk op een later moment uitbrengen. Ook brachten zij begin dit jaar een maand door bij familie in Cannes, in Zuid-Frankrijk.
Thomas Preda groeide met zijn broer op in een Roemeens-Nederlands gezin. Samen met hun vader, multi-instrumentalist Marius Preda, speelden zij in het trio The Preda Phenomenon. Tijdens de ziekte kreeg het geloof opnieuw betekenis in de familie, nadat hun moeder de jongens als kind had meegenomen naar de Oosters-Orthodoxe Kerk.
De ziekte leidde binnen het gezin tot gesprekken over lijden, toeval en geloof. Thomas Preda wilde zich niet uitsluitend richten op de vraag waarom hij ziek was geworden. Hij wilde, zoals hij eerder zei, niet alleen overleven maar het leven blijven ervaren.
Andere omgang met stilte
De Grachtenfestival Prijs ziet Eduard Preda als een nieuw begin na wat hij zelf een lange muzikale onderbreking noemt. Hij zegt dat vooral zijn gevoel voor ritme, stilte en de lengte van noten is veranderd. "Zo'n noot is ook een soort mensenleven. Dat moet je niet te snel loslaten", zegt hij.
Als pianist en componist richt Preda zich vooral op klassieke muziek. Met Thomas speelde hij voornamelijk jazz, waarin ritme en groove een grotere rol hadden. De broers verschilden daarin van benadering, maar kregen volgens Eduard Preda steeds meer begrip voor elkaars muzikale uitgangspunt.
Tijdens de Grachtenfestival Prijs speelt Preda onder anderen met de jonge cellist Isaac Lottman. Hij wil zijn werk hervatten, terwijl hij tegelijk ruimte probeert te houden voor zijn rouw. Muziek blijft daarbij voor hem een onlosmakelijk onderdeel van zijn leven.
