De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Europese bondgenoten gevraagd om 70 miljard euro extra steun. Het geld is volgens hem nodig voor defensie, wapens en de veerkracht van Oekraïne. Ook wil hij meer financiële steun en luchtafweermiddelen om de komende winter door te komen.
Oekraïne staat onder zware druk door aanhoudende Russische aanvallen. Rusland richt zich geregeld op de energiesector, waardoor de vrees bestaat voor nieuwe stroomuitval in de winter. Kyiv wordt dagelijks bestookt met ballistische raketten. De Oekraïense voorraad Patriot-raketten, die zulke raketten kunnen onderscheppen, is naar verluidt vrijwel uitgeput.
Tekort aan luchtafweer
Europese landen zijn voor een groot deel afhankelijk van Amerikaanse Patriot-systemen. De Verenigde Staten houden echter meer raketten zelf achter de hand, mede door de oorlog in Iran. Volgens defensiedeskundige Patrick Bolder van het Haags Centrum voor Strategische Studies wil Zelensky waarschijnlijk Patriot-raketten uit Griekenland en Spanje ontvangen. De houdbaarheidsdatum van een deel van die raketten nadert.
De Europese voorraad biedt slechts tijdelijk verlichting. Griekenland en Spanje beschikken samen over ongeveer 300 afweerraketten. Als Rusland tientallen ballistische raketten tegelijk afvuurt en Oekraïne per doel twee interceptors nodig heeft, zijn die raketten snel verbruikt, zegt Bolder.
Een Europees alternatief voor Patriot is nog niet beschikbaar. Oekraïne heeft deze zomer een nieuwe luchtafweerraket getest. De eerste FP-7.x-raketten van het Freyja-systeem kunnen volgens Oekraïne pas begin volgend jaar worden ingezet.
Bolder zegt dat Oekraïne zuiniger met luchtafweer moet omgaan. Rusland wisselt volgens hem van aanvalsmiddel zodra Oekraïne een effectieve verdediging heeft ontwikkeld. Eerst werden drones gebruikt, daarna drones met straalmotoren en nu opnieuw ballistische raketten, die moeilijker zijn te onderscheppen.
Groeiende afhankelijkheid van de VS
Europese landen vertrouwden sinds de Koude Oorlog sterk op Amerikaanse technologie en bouwden geen eigen productie van Patriot-raketten op. Volgens Bolder duurt het zeker vijftien jaar voordat Europa een volwaardige defensie-industrie heeft opgebouwd. Nederland kocht in april een extra Patriot-systeem, maar dat wordt pas over enkele jaren geleverd.
Tegelijkertijd verslechtert de relatie tussen Zelensky en de Amerikaanse president Donald Trump. Trump dringt aan op een nieuwe Oekraïense leider die een akkoord met Rusland kan sluiten. Ook de Amerikaanse satellietinlichtingen waren deze week tijdelijk niet beschikbaar door een technisch defect. Daarnaast kampte Starlink, dat Oekraïne gebruikt voor de besturing van drones, met storingen. Zelensky zegt dat er nog geen volwaardig alternatief is en werkt met onder meer Frankrijk aan extra capaciteit.
