De Verenigde Staten willen dat Rusland de verkoop van aardgas aan Europa via pijpleidingen door Oekraïne hervat. Het gas zou via een Amerikaanse tussenpersoon op de Europese markt worden gebracht. Daarmee zouden bestaande Europese beperkingen op Russisch gas deels worden omzeild.
Het plan zou in september zijn besproken tijdens bezoeken van de Amerikaanse gezanten Jared Kushner en Steve Witkoff aan Moskou en Kyiv. Amerikaanse, Europese en Oekraïense functionarissen hebben de plannen beschreven. Het is niet duidelijk of Rusland, Oekraïne en Europese landen met de voorgestelde constructie hebben ingestemd.
Europees verbod op Russisch gas
Het Europees Parlement stemde eind vorig jaar in met een verbod op de import van Russisch gas vanaf 2027. De maatregel moet de afhankelijkheid van Russische energie verminderen. Een hervatting van de gasleveringen via Oekraïne zou daardoor op gespannen voet kunnen staan met het Europese beleid, afhankelijk van de precieze vormgeving van de tussenpersoon en de verkoop.
De rechtstreekse gasexport van Rusland naar Europa via Oekraïne werd eind 2024 beëindigd. Het verdrag dat de doorvoer regelde, liep toen af. Oekraïne weigerde het akkoord te verlengen, waarna de levering via de pijpleidingen werd stopgezet.
De leidingen zelf zijn tijdens de oorlog grotendeels intact gebleven. Daardoor zou een hervatting van de doorvoer technisch mogelijk kunnen zijn, al zijn daarvoor opnieuw afspraken nodig tussen Rusland, Oekraïne en afnemers in Europa. Ook moeten de gevolgen van Europese sancties en het voorgenomen importverbod worden vastgesteld.
De Verenigde Staten hebben eerder aangedrongen op een einde aan de oorlog in Oekraïne en onderhouden daarvoor contacten met zowel Rusland als Oekraïne. De voorgestelde gasconstructie zou Rusland opnieuw toegang geven tot de Europese energiemarkt en tegelijk een Amerikaanse partij een rol geven bij de verkoop.
