Het mensenrechtenbureau van de Verenigde Naties heeft wijdverbreid seksueel geweld vastgesteld tegen burgers en krijgsgevangenen in Oekraïne. De onderzoekers onderzochten de periode vanaf de Russische invasie in 2022 tot en met 31 juli 2026.
De bevindingen zijn gebaseerd op gesprekken met honderden slachtoffers, gerechtelijke documenten en andere officiële stukken. Van alle gedocumenteerde gevallen wordt 89 procent toegeschreven aan Russische daders. Het gaat daarbij niet alleen om militairen, maar ook om gevangenbewaarders en leden van veiligheidsdiensten.
Ook Oekraïense militairen hebben zich volgens het rapport schuldig gemaakt aan seksueel geweld. Die gevallen vormen 11 procent van het totaal. Bij geen van de onderzochte gevallen is vastgesteld dat Russische krijgsgevangenen zijn verkracht.
Geweld tegen burgers en krijgsgevangenen
De onderzoekers beschrijven onder meer groepsverkrachtingen en het toedienen van elektrische schokken aan de geslachtsdelen. De mishandelingen vonden vooral plaats in door Rusland bezette gebieden. Oekraïense krijgsgevangenen vormden de grootste groep slachtoffers van Russisch seksueel geweld. Zij werden onder meer met tasers mishandeld of met voorwerpen verkracht.
In het rapport staan ook gevallen van seksueel geweld tegen burgers. Een vrouw uit de regio Kyiv zei dat twee Russische militairen haar verkrachtten nadat zij haar man hadden doodgeschoten. De militairen dreigden haar ook voor de ogen van haar 4-jarige zoon neer te schieten als zij zich zou verzetten.
Het jongste slachtoffer dat door Russische daders zou zijn verkracht, was 4 jaar oud. Het oudste slachtoffer was een vrouw van 82 jaar. Sommige vrouwen verklaarden dat zij meerdere keren per week werden verkracht.
Bij de gevallen aan Oekraïense zijde ging het in ongeveer de helft van de gevallen om bedreigingen. Andere beschreven vormen waren gedwongen naaktheid, elektrische schokken en slagen op de geslachtsdelen. Ook zijn twee aanrandingen en twee pogingen tot verkrachting geregistreerd.
Reacties op het rapport
VN-mensenrechtenchef Volker Türk zegt ernstig bezorgd te zijn over de omvang van het geweld. "Ik ben ernstig verontrust over de omvang van deze weerzinwekkende daden", liet hij weten. Hij vreest dat het geweld doorgaat zolang de oorlog voortduurt.
Rusland heeft nog niet gereageerd op het rapport. Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken verwelkomt de publicatie. Volgens het ministerie bevestigt het rapport de omvang van de Russische mensenrechtenschendingen en laat het zien welke maatregelen Oekraïne neemt om seksueel geweld te voorkomen en slachtoffers schadeloos te stellen.
