In de afgelopen drie jaar zijn jaarlijks bijna 50.000 Israëliërs naar het buitenland vertrokken. Dat aantal ligt duidelijk hoger dan in de jaren daarvoor, blijkt uit onderzoek van de universiteit van Tel Aviv. Tegelijkertijd keren steeds minder Israëliërs terug. In 2024 waren dat er minder dan 20.000.
Onder de vertrekkers bevinden zich steeds meer artsen, gepromoveerden, ingenieurs, academici en mensen met hoge inkomens. Veel emigranten kiezen voor landen waar Engels wordt gesproken, zoals de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Australië. Ook Italië, Griekenland en Nederland zijn in trek.
Zorgen over politiek en voorzieningen
Een van de emigranten is de 41-jarige Or Blan. Hij verhuisde vier maanden geleden met zijn vrouw en hun drie kinderen van 9, 7 en 1 jaar naar Haarlem. Volgens Or verslechterde de situatie in Israël al vóór de oorlog in Gaza. De wet die de macht van het hooggerechtshof inperkte, was voor hem het moment waarop hij besloot te vertrekken.
“De politieke situatie in Israël is voor ons onleefbaar geworden. De maatschappij is zo verdeeld. Het land verkeert in chaos”, zegt Or. Ook de kwaliteit van het onderwijs en de gezondheidszorg speelde mee. Volgens hem kampt het onderwijs met een tekort aan leraren en vertrekken artsen naar de Europese Unie en de Verenigde Staten. Daardoor zijn er minder specialisten en lopen wachttijden voor patiënten op.
De Israëlische hoogleraar Itai Atar, een van de onderzoekers achter de cijfers, noemt de ontwikkeling een braindrain van menselijk kapitaal. “Er gaat veel expertise verloren”, zegt hij. De economie kan de huidige aantallen volgens Atar nog opvangen, maar hij maakt zich zorgen over de gevolgen als de trend aanhoudt.
De Israëlische parlementsverkiezingen van 27 oktober kunnen volgens Atar invloed hebben op de verdere ontwikkeling. Veel vertrokken Israëliërs behoren tot het liberale kamp en zijn kritisch op de regering van premier Netanyahu. Als de regering en de premier niet veranderen, kan de emigratie volgens de hoogleraar verder toenemen.
Verschillende redenen voor vertrek
UvA-onderzoeker Channa Zaccai zegt dat de emigratie van hoogopgeleide Israëliërs al vaker voorkwam. Sinds de jaren 90 vertrokken Israëliërs bijvoorbeeld naar Silicon Valley en kwamen zij in Nederland terecht in de wetenschap, de kunst, het bedrijfsleven en het ondernemerschap.
De recente emigratie bestaat volgens Zaccai uit verschillende groepen. Sommigen hebben een Nederlands-Joodse achtergrond, anderen willen hun kinderen niet in een langdurige oorlog laten opgroeien. Ook de stijgende kosten van levensonderhoud en teleurstelling over de politieke koers spelen een rol.
Voor Or bevalt het leven in Nederland tot nu toe goed. Hij noemt het onderwijs, de gezondheidszorg, de veiligheid en de kwaliteit van leven als belangrijke voordelen. Zijn online onderneming op het gebied van marketing en data zet hij vanuit Nederland voort.
