In het zuiden van Rusland stapelen de graanvoorraden zich op. De export via havens aan de Zwarte Zee en de Zee van Azov is door Oekraïense droneaanvallen voor 95 procent stilgevallen. Boeren kunnen hun oogst daardoor moeilijk kwijt aan handelaren die voor de internationale markt inkopen.
Graanboer Moerat Adzjiëv oogstte bij de stad Stavropol een uitzonderlijk grote hoeveelheid graan. Toch weet hij niet waar hij die voorraad moet laten. "Er zijn problemen met de logistiek, om begrijpelijke redenen", zegt hij. Volgens Adzjiëv kunnen boeren hun graan daardoor niet verkopen aan exporthandelaren.
Export sterk teruggelopen
Rusland is normaal gesproken de grootste graanexporteur ter wereld. Het land levert ongeveer 10 procent van het graan dat wereldwijd wordt geconsumeerd. In de eerste drie weken van augustus exporteerde Rusland 2,5 keer minder graan dan in dezelfde periode vorig jaar, blijkt uit cijfers van de Russische Graanunie.
De uitvoer van gerst was 4,6 keer kleiner en die van maïs 2,7 keer kleiner dan een jaar eerder. Als die ontwikkeling doorzet, komt de Russische graanexport uit op het laagste niveau in tien jaar. Voor landen die sterk afhankelijk zijn van Russisch graan, waaronder Egypte en Sudan, leidt dat tot hogere prijzen.
Russische boeren profiteren daar niet van. Omdat de binnenlandse markt overvol is, zijn hun verkoopprijzen juist sterk gedaald. Sommige boeren houden na verkoop nauwelijks genoeg over om nieuw zaaigoed voor het volgende seizoen te kopen.
De verstoring van de graanhandel komt boven op eerdere problemen sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022. Een door de Verenigde Naties ondersteunde overeenkomst maakte later dat jaar transport over de Zwarte Zee mogelijk, maar Rusland trok zich een jaar later terug uit die deal. Sinds deze zomer worden opnieuw regelmatig aanvallen op graanschepen gemeld.
Beide landen beschouwen de graansector als een strategisch doelwit. Door export te blokkeren proberen ze elkaar economisch te verzwakken, terwijl de gevolgen ook boeren en consumenten raken.
De Russische regering onderzoekt of meer graan via de noordelijke havenstad Moermansk kan worden uitgevoerd. Die stad ligt ruim 3000 kilometer van Stavropol en verder van het front, maar ook daar kunnen Oekraïense drones komen.
Voor boeren die hun oogst kunnen opslaan, rest voorlopig vooral afwachten. "De meeste boeren gaan het financieel niet redden. Ik denk dat het gaat leiden tot veel faillissementen en overnames", zegt Adzjiëv.
