Russische inlichtingendiensten maken op grote schaal gebruik van Europese burgers voor geheime operaties. Deze zogenoemde wegwerpspionnen worden via Telegram en andere sociale media benaderd en gerekruteerd voor uiteenlopende opdrachten.
De geworven Europeanen zouden worden ingezet voor het verzamelen van inlichtingen, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen. Daarmee gebruiken de Russische diensten mensen die buiten de traditionele spionagenetwerken staan. Hun werving verloopt online, waardoor rechtstreeks contact met de opdrachtgever beperkt kan blijven.
Rekrutering via sociale media
Telegram speelt een belangrijke rol bij het leggen van contact. Ook andere sociale-mediaplatforms worden gebruikt om potentiële uitvoerders te vinden. De benaderde personen zijn Europeanen die via digitale kanalen opdrachten krijgen voor activiteiten die de belangen van Rusland moeten dienen.
De operaties kunnen verschillende vormen aannemen. Het gaat om inlichtingenwerk, maar ook om acties die gericht zijn op verstoring of schade. Daarbij worden sabotage, aanslagen en digitale aanvallen als mogelijke activiteiten genoemd.
De inzet van zulke agenten vergroot de afstand tussen de Russische inlichtingendiensten en de uitvoering van een operatie. De mensen die de opdrachten uitvoeren, worden niet beschreven als vaste medewerkers van een inlichtingendienst. Zij worden juist online geworven voor het uitvoeren van specifieke taken.
De ontwikkeling past binnen een bredere manier van opereren waarbij digitale communicatie wordt gebruikt om nieuwe uitvoerders te bereiken. Via sociale media kunnen inlichtingendiensten contact leggen met mensen in verschillende Europese landen. Dat maakt het mogelijk om opdrachten buiten Rusland te laten uitvoeren.
De rekrutering richt zich daarmee niet alleen op professionele spionnen. Ook gewone Europeanen kunnen via Telegram of een ander platform worden benaderd voor opdrachten die variëren van het verzamelen van informatie tot sabotage, aanslagen en cyberaanvallen. De Russische diensten zetten deze groep volgens de beschikbare informatie op grote schaal in.
