Explosies op de Oostzee
De Duitse justitie verdenkt Serhii K. ervan de sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen te hebben gecoördineerd. De explosies bij het Deense eiland Bornholm maakten op 26 september 2022 drie van de vier buizen tussen Rusland en Duitsland onbruikbaar.
K. zou met een groep Oekraïners een zeilboot hebben gehuurd die vanuit Rostock bijna drie weken op zee verbleef. Duikers plaatsten daar volgens de aanklagers explosieven op tientallen meters diepte. De groep gebruikte het schip met de naam Andromeda en leverde het in voordat de explosies plaatsvonden.
Het onderzoek leidde via beelden van een wit busje naar K. Hij zou bij grenscontroles zijn geregistreerd met een vervalst, maar herleidbaar paspoort. In 2025 werd hij opgepakt in het Italiaanse Rimini en later aan Duitsland overgedragen.
Volgens de aanklagers sprak K. in een afgeluisterd telefoongesprek met zijn vrouw over het bekennen van de sabotage als een officiële militaire operatie. Dat gesprek vormt een belangrijk onderdeel van de aanklacht. Daarnaast wijzen de onderzoekers op zijn gebruik van twee paspoorten, zoekopdrachten naar kritieke infrastructuur rond de leidingen en een uitgeschakelde smartwatch rond het moment van de explosies.
Mogelijke betrokkenheid van Oekraïne
De Duitse aanklagers zeggen dat er voldoende vermoedens zijn dat de operatie in opdracht van de Oekraïense staat werd uitgevoerd. Welke concrete bewijzen daarvoor bestaan, is niet openbaar. Volgens eerdere berichtgeving zou toenmalig Oekraïens opperbevelhebber Valerij Zaloezjny de operatie hebben goedgekeurd, terwijl president Volodymyr Zelensky niet van de plannen zou hebben geweten.
De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD zou Duitsland en de Verenigde Staten vooraf voor de plannen hebben gewaarschuwd. Zweden en Denemarken staakten hun onderzoeken, maar Duitsland zette de zaak voort omdat de leidingen deels eigendom waren van Duitse bedrijven en de operatie vanaf de Duitse kust werd uitgevoerd.
De verdediging ontkent de beschuldigingen. Advocaat Ilona Menaker betoogt dat een Duitse rechtbank niet bevoegd is als een staat achter de aanslag zit. De advocaten willen ook laten beoordelen of de pijpleidingen een legitiem militair doelwit waren.
K. is de enige verdachte die in Duitsland terechtstaat. Een andere Oekraïense verdachte, Volodymyr Z., werd later in Kroatië opgepakt. K. wordt verdacht van oorlogsmisdaden, het veroorzaken van explosies en het beschadigen van kritieke infrastructuur. Daarop staat maximaal vijftien jaar cel. De rechtbank heeft zittingen gepland tot en met februari.
