Khalid Sheikh Mohammed verschijnt op 5 juni 2028 voor een Amerikaanse militaire rechtbank. De in Koeweit geboren Pakistaan wordt ervan verdacht de aanslagen van 11 september 2001 te hebben bedacht en georganiseerd namens terreurorganisatie Al-Qaida.
Bij de aanslagen in New York en Washington kwamen bijna drieduizend mensen om. Duizenden anderen overleden later aan gezondheidsproblemen die met de aanslagen in verband worden gebracht. De aanslagen gelden daarmee als de dodelijkste terroristische aanvallen ooit.
Mohammed werd op 1 maart 2003 opgepakt in Rawalpindi, Pakistan. Hij werd uitgeleverd aan de Verenigde Staten en vervolgens op verschillende locaties buiten het zicht van de openbaarheid vastgehouden. Sinds 2006 zit hij in de Amerikaanse militaire gevangenis Guantánamo Bay op Cuba.
Tegen Mohammed zijn onder meer aanklachten ingediend voor terrorisme, het faciliteren van terrorisme, het kapen van vliegtuigen, oorlogsmisdaden en 2977 moorden. Dat laatste aantal komt overeen met het directe dodental van de aanslagen. In 2007 bekende Mohammed schuld, maar mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat bekentenissen van gevangenen in Guantánamo onder marteling of dreiging daarmee tot stand kunnen zijn gekomen.
Rol binnen Al-Qaida
Osama bin Laden gaf als leider van Al-Qaida opdracht voor de aanslagen. De negentien kapers kwamen om tijdens de aanvallen. Mohammed wordt gezien als degene die het plan achter de schermen uitwerkte. Een Amerikaanse onderzoekscommissie noemde hem in 2004 de belangrijkste architect van 9/11.
Mohammed was ook betrokken bij andere plannen en aanslagen. Zijn neef Ramzi Yousef voerde in 1993 een grotendeels mislukte aanslag op het World Trade Center uit. Mohammed speelde daarnaast een belangrijke rol bij het Bojinka-complot uit 1994, dat onder meer voorzag in het neerhalen van elf passagiersvliegtuigen.
Na zijn arrestatie onderwierpen Amerikaanse ondervragers Mohammed aan zogenoemde verzwaarde ondervragingstechnieken, waaronder waterboarding. Bij die methode krijgt een gevangene het gevoel te verdrinken. Mensenrechtenorganisaties, waaronder Human Rights Watch, hebben het Amerikaanse optreden scherp bekritiseerd.
Een proces had al in 2021 moeten beginnen, maar werd uitgesteld vanwege de coronapandemie. In 2024 bereikten Mohammed en de aanklager een schikking waarbij hij schuld zou bekennen in ruil voor het vermijden van de doodstraf. Een rechter wees die overeenkomst later af.
Ook Walid bin Attash, Ammar al-Baluchi en Mustafa al-Hawsawi staan terecht in de zaak. Zij worden eveneens verdacht van betrokkenheid bij de aanslagen en behoren tot de laatste vijftien gevangenen in Guantánamo Bay.
