De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft opdracht gegeven tot een onderzoek naar de bronnen die aan het woord komen in de documentaire NAZA. Het gaat om 24 anonieme klokkenluiders uit het Israëlische leger en de inlichtingendienst Shin Bet.
Netanyahu heeft de stafchef van het leger, het hoofd van Shin Bet en de landsadvocaat gevraagd de zaak te onderzoeken. Hij wil dat de betrokkenen worden vervolgd voor ernstige schendingen van informatiebeveiliging, laster en het schaden van de politieke en veiligheidsbelangen van Israël.
De klokkenluiders worden in de film onherkenbaar in beeld gebracht. Zij zeggen uit eigen ervaring te spreken over de Israëlische militaire operaties in Gaza. Volgens hen heeft het leger doelbewust tienduizenden burgers gedood.
Beschuldigingen over AI-systeem
In de documentaire vertellen de bronnen ook over het gebruik van een AI-systeem waarmee Hamas-leden in hun eigen woningen zouden zijn aangewezen en aangevallen. Daarbij zouden tientallen burgers als nevenschade zijn omgekomen.
Het Israëlische leger ontkent de beschuldigingen. De krijgsmacht zegt bovendien niet te kunnen vaststellen of de anonieme sprekers daadwerkelijk in het leger hebben gediend. De makers van de documentaire zeggen dat zij de identiteit en achtergrond van de bronnen uitgebreid hebben onderzocht, evenals de militaire werkwijze die in de film wordt beschreven.
De film heeft in Israël tot veel ophef geleid. NAZA won op het Filmfestival van Venetië een speciale juryprijs. Netanyahu noemt de documentaire een vals, misleidend en bevooroordeeld verhaal dat Israël en het leger internationaal in een kwaad daglicht stelt.
De titel verwijst naar een Israëlische militaire term voor het verwachte aantal burgerslachtoffers bij luchtaanvallen. Het woord is afgeleid van een Hebreeuwse uitdrukking voor ‘nevenschade’.
De regering heeft niet bekendgemaakt welke concrete maatregelen tegen de klokkenluiders worden genomen of wanneer het onderzoek klaar moet zijn. Ook is niet gemeld of de bronnen al formeel zijn geïdentificeerd.
