Sinds afgelopen zaterdag heeft Oekraïne vijf aanvallen uitgevoerd op logistieke centra van de Russische onlinewinkel Wildberries. Daarbij zijn zeker negen mensen om het leven gekomen. Naar schatting zijn voor miljarden euro’s aan Russische goederen vernietigd.
Russische sociale media tonen grote rookpluimen boven drie verschillende logistieke centra. Twee daarvan liggen in de regio Sint-Petersburg en één op de Krim, het schiereiland dat Rusland sinds 2014 bezet.
Wildberries is een Russisch onlineplatform dat vaak met Amazon wordt vergeleken. Het bedrijf bezorgt ook boodschappen en andere dagelijkse producten. In de distributiecentra liggen onder meer miljoenen rollen toiletpapier, schoonmaakmiddelen en andere goederen die makkelijk vlam vatten.
Oekraïne legt verband met militaire goederen
Oekraïne stelt dat Wildberries niet alleen goederen aan burgers levert, maar ook wordt gebruikt voor het vervoer van zogenoemde dual-usegoederen. Dat zijn producten die zowel civiel als militair kunnen worden gebruikt, zoals zaklampen, helmen, drones en onderdelen voor drones.
President Volodymyr Zelensky schreef op 18 juli dat twee getroffen warenhuizen door de agressor werden gebruikt om onderdelen te leveren die onder internationale sancties vallen. Die onderdelen zouden bestemd zijn voor de productie van drones en navigatieapparatuur. Zelensky gebruikt vaker de term ‘langeafstands-sancties’ voor Oekraïense droneaanvallen ver achter het front. Ook de aanvallen op Wildberries vallen volgens de berichtgeving onder die omschrijving.
De Oekraïense commandant Joeri Fedorenko noemt Wildberries een belangrijke schakel in een constructie om internationale sancties te omzeilen. Die route staat bekend als parallelimport. Volgens Fedorenko zou het bedrijf elektronica importeren die Rusland door sancties eigenlijk niet mag ontvangen. Dat gebeurt via tussenpersonen en landen die goede banden met Moskou hebben. Fedorenko zegt ook dat Wildberries verkopers officiële instructies geeft over de verwerking van zulke goederen.
Russische ondernemers geraakt
De aanvallen treffen ook kleine ondernemers die hun goederen via Wildberries verkopen. Op sociale media melden verkopers dat hun voorraden in de getroffen centra verloren zijn gegaan. Oprichter Tatyana Kim, de rijkste vrouw van Rusland met een geschat vermogen van meer dan zeven miljard euro, heeft aangekondigd dat sommige verkopers compensatie krijgen. De meeste verkopers zeggen volgens berichtgeving dat die vergoeding slechts een kleine fractie van de waarde van hun goederen dekt.
Discussie over rechtmatigheid
Onder deskundigen in internationaal recht bestaat discussie over de vraag of de logistieke centra rechtmatige militaire doelwitten zijn. Dat hangt onder meer af van de hoeveelheid militaire goederen in de warenhuizen. Die informatie is niet openbaar.
De Amerikaanse onderzoeker Michael Schmitt schrijft dat civiele infrastructuur niet als doelwit mag worden gekozen omdat die economisch belangrijk is, in brede zin verband houdt met de oorlogsinspanning of politiek nuttig is om aan te vallen. In de Russische staatsmedia wordt het onderwerp grotendeels vermeden.
