De Oekraïense verdediging tegen Russische ballistische raketten is de afgelopen maanden sterk verzwakt. In Kyiv kwamen woensdag zeventien burgers om bij een Russische aanval waarbij geen van de 24 ballistische raketten werd onderschept. Tegen drones en kruisraketten beschikt Oekraïne nog over meer mogelijkheden, maar voor ballistische raketten is het land vooral afhankelijk van Patriot-systemen.
De PAC-3 MSE, de modernste Patriot-raket, geldt onder militaire experts als vrijwel het enige wapen dat Russische hypersonische ballistische raketten betrouwbaar kan onderscheppen. Die raketten duiken na hun lancering vanuit grote hoogte vrijwel recht naar beneden en halen snelheden van meer dan vijfduizend kilometer per uur. Een luchtverdedigingseenheid heeft daardoor soms maar enkele minuten of seconden om te reageren.
Oekraïne kreeg sinds het begin van de oorlog Patriot-systemen en raketten van westerse landen, waaronder Nederland. De aantallen zijn echter onvoldoende om het hele land te beschermen. President Volodymyr Zelensky zei woensdag dat de wapenleveringen in de eerste helft van dit jaar nog maar een derde bedroegen van het niveau in dezelfde periode van 2025. Hij benadrukte dat de verdediging rechtstreeks draait om de bescherming van mensenlevens.
Amerikaanse voorraden sterk geslonken
De tekorten zijn verergerd door Operation Epic Fury, de Amerikaanse oorlog tegen Iran. De Verenigde Staten en bondgenoten in de Perzische Golf zouden in enkele weken naar schatting 1.400 Patriot-raketten hebben afgevuurd. Daarmee is de Amerikaanse voorraad volgens een analyse met zeker 65 procent afgenomen. De VS zouden nog ongeveer achthonderd Patriot-raketten hebben.
Strategisch analist Patrick Bolder van het Haagse Centre for Strategic Studies noemt het gebruik van Patriots tegen relatief goedkope Shahed-drones in de Golf een verkeerde inzet van schaarse middelen. Ook de Amerikaanse regering houdt rekening met de gevolgen van de tekorten. Volgens analyses kan Washington ertoe worden gedwongen minder onderscheppingsraketten per doel af te vuren, of sommige inkomende raketten niet langer te bestrijden.
Het aanvullen van de voorraden gaat langzaam. Lockheed Martin maakt momenteel iets meer dan zeshonderd PAC-3 MSE-raketten per jaar. Het Center for Strategic & International Studies verwacht dat het drie tot vijf jaar duurt voordat de Amerikaanse voorraad weer op peil is. Eén raket kost, inclusief ondersteuning van de fabrikant, ongeveer 7 miljoen dollar.
Voor Oekraïne betekent dit dat Russische aanvallen voorlopig moeilijker zijn af te weren. Kyiv vreest bovendien voor een nieuwe Russische wintercampagne tegen het elektriciteitsnetwerk en de drinkwatervoorziening. Volgens defensieadviseur Serhi Beskrestnov kan Rusland maandelijks honderd ballistische raketten op Oekraïense doelen afvuren.
