Russische onderzeeërs hebben in de buurt van Spitsbergen een test uitgevoerd met technologie die mogelijk kan worden gebruikt om onderzeese kabels te saboteren. Navo-landen ontdekten de operatie en volgden de vaartuigen in de wateren van de Noordelijke IJszee.
De onderzeeërs opereerden namens het Russische Hoofddirectoraat voor Diepzeeonderzoek, bekend als GUGI. Deze geheime eenheid van de Russische marine voert activiteiten uit op en rond de zeebodem. Bij de oefening werd volgens ingewijden het plaatsen van geavanceerde, mogelijk zeer destructieve technologie nagebootst.
De precieze werking en vorm van het geteste systeem zijn niet bekendgemaakt. Ook is niet duidelijk of de technologie specifiek voor kabels is ontworpen. De Verenigde Staten hielpen volgens de beschikbare informatie mee om de Russische activiteit op te sporen.
Oefening afgebroken
Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk merkten de Russische operatie in het voorjaar al op. Navo-bondgenoten confronteerden de onderzeeërs vervolgens, waarna de Russische bemanningen hun oefening niet konden voltooien en het gebied verlieten. De kabels in de omgeving werden niet beschadigd.
Bij Spitsbergen liggen twee onderzeese glasvezelkabels die de eilandengroep met het Noorse vasteland verbinden. Beide kabels zijn ongeveer 1.400 kilometer lang en liggen op plaatsen tot 2.700 meter diepte. Ze transporteren grote hoeveelheden satellietgegevens.
Onderzeese datakabels zijn belangrijk voor internetverbindingen en financiële transacties wereldwijd. Door hun strategische en economische waarde gelden ze als kwetsbare infrastructuur. De NAVO heeft de beveiliging ervan versterkt sinds de vernietiging van drie Nord Stream-gaspijpleidingen in 2022.
De Noorse minister van Defensie, Tore Sandvik, zegt dat de bondgenoten Rusland duidelijk hebben gewaarschuwd. „Wij hebben de Russische autoriteiten ondubbelzinnig duidelijk gemaakt dat iedere poging om onze kritieke infrastructuur aan te vallen zal worden ontdekt en gevolgen zal hebben”, zei hij. Volgens Sandvik is het niet in het belang van landen om de spanningen in het Hoge Noorden verder op te voeren.
Het Kremlin ontkent dat Rusland sabotageoperaties uitvoert in Navo-landen of een confrontatie met het bondgenootschap voorbereidt. De ontdekking komt op een moment waarop Europese landen zich zorgen maken over mogelijke Russische activiteiten tegen kritieke infrastructuur.
