De Franse president Emmanuel Macron wil dat de EU-landen nog dit jaar overeenstemming bereiken over de meerjarenbegroting van de Europese Unie. Volgens Macron wordt het voor hem na december moeilijk om een akkoord te sluiten, omdat de Franse presidentsverkiezingen naderen.
De eerste verkiezingsronde staat gepland voor half april volgend jaar. Macron waarschuwde dat een akkoord in januari voor hem al tot „democratische moeilijkheden” kan leiden. Andere EU-landen zijn het daar niet mee eens en denken dat ook in januari en februari nog ruimte is voor onderhandelingen.
Diplomaten zien in Macrons oproep daarom ook een waarschuwing aan zijn Europese collega’s. De radicaal-rechtse Marine Le Pen staat bovenaan in de peilingen. Zij zei deze week in Brussel dat zij de Franse bijdrage aan de EU met miljarden wil verlagen als zij president wordt.
Extra onderhandelingen gepland
EU-president António Costa wil de tijdsdruk benutten. Hij kondigde aan dat hij de komende weken een nieuw voorstel voor de begroting wil opstellen. Dat voorstel moet het vastgelopen Ierse compromis vervangen als basis voor verdere gesprekken.
Eind november komen de regeringsleiders bijeen voor een extra top in Brussel. Op 17 december volgt een nieuwe bijeenkomst. Die kan zo nodig tot vlak voor Kerstmis duren. Een akkoord moet niet alleen tussen de lidstaten worden gesloten. Daarna zijn ook onderhandelingen nodig met de Europese Commissie en het Europees Parlement. Als die gesprekken pas in de zomer beginnen, kan de begroting volgens betrokken diplomaten pas in oktober worden afgerond.
De onderhandelingen draaien vooral om de omvang en financiering van de begroting, die in 2028 voor zeven jaar moet ingaan. Nederland, Duitsland, Denemarken, Finland, Oostenrijk en Zweden willen dat de begroting kleiner wordt. Tegelijk willen deze landen ruimte houden voor extra uitgaven aan onderzoek, innovatie en defensie.
Andere lidstaten willen de traditionele subsidies voor landbouw en armere regio’s grotendeels behouden. Veel van die landen ontvangen meer geld uit de Europese begroting dan zij eraan bijdragen. Een eerder compromisvoorstel uit Ierland werd door de zuinige landen afgewezen.
Een grote confrontatie tussen de regeringsleiders bleef tijdens de top uit. Dat wijst er volgens diplomaten op dat de standpunten nog weinig naar elkaar toe zijn gekomen. Costa onderzoekt ook nieuwe Europese inkomsten, zoals een belasting op tabak of bedrijven. Voor geen van die voorstellen bestaat tot nu toe unanieme steun.
