Lula da Silva wint Braziliaanse verkiezingen, Bolsonaro verwerpt uitslag

Luiz Inácio Lula da Silva heeft de Braziliaanse presidentsverkiezingen gewonnen met 51,76 procent van de stemmen. Zijn tegenstander Flávio Bolsonaro behaalde 48,24 procent en weigert de uitslag te accepteren.

Lula da Silva heft zijn hand tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Brazilië
Lula da Silva heft zijn hand tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Brazilië · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Luiz Inácio Lula da Silva blijft president van Brazilië. De linkse leider versloeg in de tweede verkiezingsronde de rechtse senator Flávio Bolsonaro met 51,76 tegen 48,24 procent van de stemmen. Lula begint daarmee aan zijn vierde ambtstermijn.

Flávio Bolsonaro heeft laten weten dat hij de uitslag niet erkent. Hij wil de tweede ronde ongeldig laten verklaren en noemt het besluit om de stembureaus langer open te houden onaanvaardbaar. Volgens hem heeft het Hooggerechtshof de verkiezingsregels op het laatste moment aangepast.

De rechter Cristiano Zanin bepaalde dat de stembureaus twee uur langer mochten openblijven. Lula’s campagneteam had geklaagd dat kiezers in verschillende deelstaten hun stemlokaal niet konden bereiken doordat er te weinig openbaar vervoer reed. Vooral in arme wijken zouden daardoor kiezers zijn benadeeld.

Spanningen rond de uitslag

De verlenging zorgde voor verwarring bij sommige stembureaus, waar het tellen al was begonnen. De maatregel riep herinneringen op aan de verkiezingen van 2022, toen verkeerscontroles in het arme noordoosten tot kritiek van Lula’s aanhangers leidden. Lula won die verkiezingen toen nipt van Flávio’s vader, Jair Bolsonaro.

Jair Bolsonaro deed deze keer niet mee. De oud-president zit een gevangenisstraf van 27 jaar uit voor zijn rol bij het beramen van een staatsgreep na zijn verkiezingsnederlaag in 2022. Flávio, zijn oudste zoon, voerde campagne met de belofte zijn vader gratie te verlenen en vrij te krijgen.

Na Lula’s overwinning in 2022 bestormden aanhangers van Bolsonaro overheidsgebouwen in Brasilia. Zij probeerden daarmee te verhinderen dat Lula en zijn regering aan de macht kwamen. Het is nog niet duidelijk of Bolsonaro’s aanhangers de nieuwe nederlaag zullen accepteren.

Een deel van de achterban hoopt op steun van de Amerikaanse president Donald Trump, die eerder zijn voorkeur voor de familie Bolsonaro uitsprak. Trump heeft niet aangekondigd dat hij in het conflict rond de verkiezingsuitslag zal ingrijpen.

Lula krijgt daarnaast te maken met een rechts georiënteerd Congres. Dat kan het de president moeilijk maken om zijn beleid uit te voeren. Ook moeten tijdens zijn nieuwe termijn vier rechters van het Hooggerechtshof worden benoemd, waarvoor goedkeuring van de Senaat nodig is.

Tijdens de campagne stonden corruptieschandalen, economische zorgen en mogelijke Amerikaanse invloed centraal. Lula benadrukte vooral zijn beleid tegen de ontbossing van het Amazonegebied. Die ontbossing daalde het afgelopen jaar naar het laagste niveau sinds de metingen in 1988 begonnen.

Lees ook