De Russische partij Jabloko doet niet mee aan de verkiezingen die halverwege september worden gehouden. De partij was de enige politieke organisatie in Rusland die zich uitsprak tegen de oorlog in Oekraïne. Kiezers kunnen daardoor niet meer op een expliciete antioorlogspartij stemmen.
Jabloko gold als een mogelijkheid voor Russen die hun afkeer van de oorlog via hun stem wilden laten blijken. Die proteststem valt nu weg. Op het stembiljet ontbreekt geen afzonderlijke kandidaat, maar de partij die zich als enige duidelijk tegen de oorlog positioneerde.
Minder ruimte voor oppositie
De uitsluiting past in een breder beeld van een Russische oppositie die steeds minder ruimte krijgt. Politieke partijen en kandidaten die zich tegen het beleid van president Vladimir Poetin keren, hebben moeite om aan verkiezingen mee te doen. Daardoor blijven voor kiezers vooral partijen over die de koers van het Kremlin steunen of de oorlog niet openlijk afwijzen.
Jabloko heeft zich ook bij eerdere verkiezingen als liberale oppositiepartij gepresenteerd. De partij is tegen de oorlog in Oekraïne en pleit voor politieke hervormingen. Dat standpunt onderscheidde Jabloko van de partijen die wel vertegenwoordigd zijn in de Russische politiek.
De verkiezingen halverwege september bieden kiezers daardoor minder mogelijkheden om hun onvrede over de oorlog uit te spreken. Wie tegen de oorlog is, kan niet langer rechtstreeks voor de enige antioorlogspartij kiezen. Een stem op een andere partij geeft die boodschap minder duidelijk weer.
De afwezigheid van Jabloko maakt volgens de strekking van de verkiezingen duidelijk hoe beperkt de politieke concurrentie in Rusland is. De stembusgang vindt wel plaats, maar een georganiseerde keuze tegen de oorlog ontbreekt. Daarmee wordt het voor de Russische oppositie opnieuw moeilijker om zich zichtbaar aan kiezers te presenteren.
