Het Israëlische verkiezingscomité heeft woensdag besloten de Verenigde Arabische Lijst en de Gezamenlijke Lijst uit te sluiten van de parlementsverkiezingen van eind oktober. Achttien leden stemden voor de uitsluiting, vijf tegen. Het comité bestaat grotendeels uit vertegenwoordigers van de regering van premier Benjamin Netanyahu.
De beslissing moet nog worden voorgelegd aan het Israëlische Hooggerechtshof. Dat heeft vergelijkbare uitsluitingen bij de verkiezingen van 2019 en 2022 teruggedraaid. In 2022 oordeelde het hof dat er geen juridische basis was om de partijen van deelname uit te sluiten.
De partijen worden ervan beschuldigd het bestaan van Israël als Joodse en democratische staat te ontkennen en racisme te bevorderen. Een bepaling in de Israëlische kieswet biedt onder voorwaarden de mogelijkheid om partijen op die gronden te weren. Volgens critici is voor de beschuldigingen geen sluitend bewijs.
Mogelijke rol bij regeringsvorming
De verkiezingen zijn van belang voor de machtsverhoudingen in de Knesset, het Israëlische parlement. In de peilingen heeft de coalitie van Netanyahu geen meerderheid van 61 zetels. Ook het oppositieblok dat hem wil vervangen komt daar niet aan.
De Arabische partijen zouden daardoor invloed kunnen krijgen op de vorming van een regering. De belangrijkste oppositiepartijen hebben echter al aangegeven niet met hen te willen samenwerken. Ongeveer een op de vijf inwoners van Israël heeft een Arabische achtergrond. Veel van hen identificeren zich als Palestijns.
De Verenigde Arabische Lijst, geleid door Mansour Abbas, zat van 2021 tot 2022 in een regering met onder meer rechtse partijen. De partij zegt te streven naar gelijke rechten en meer overheidssteun voor Arabische inwoners. Deze maand nam de partij voor het eerst een Joodse politicus op.
De partij noemt de uitsluiting een ‘voortdurende campagne om de partij in diskrediet te brengen’. De Gezamenlijke Lijst spreekt van een poging om ‘meer dan een miljoen kiezers’ hun stemrecht af te nemen. Mensenrechtenorganisatie Adalah noemt de procedure ‘onwettig’ en ‘racistisch’.
Ook procureur-generaal Gali Baharav-Miara, de belangrijkste juridisch adviseur van de regering, verzet zich tegen de uitsluiting. Het comité stemde daarnaast voor de uitsluiting van Balad-leider Sami Abu Shehadeh. Aanleiding is een artikel over de Hamas-aanval van 7 oktober 2023, waarin hij die gebeurtenis een ‘belangrijke historische gebeurtenis vanuit militair, politiek en strategisch oogpunt’ noemde. Shehadeh heeft daarvoor excuses aangeboden.
