Iraanse Nederlanders op online lijst van zogenoemde landverraders

Iraanse activisten in Nederland worden met naam en foto genoemd op websites die hen als landverraders bestempelen. Een nieuw platform roept bovendien op persoonlijke gegevens van Iraniërs in het buitenland te verzamelen.

Iraans-Nederlandse vrouw houdt een Iraanse vlag vast tijdens een demonstratie
Iraans-Nederlandse vrouw houdt een Iraanse vlag vast tijdens een demonstratie · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Iraanse activisten in Nederland worden met naam en foto genoemd op websites die hen als zogenoemde landverraders bestempelen. Op een nieuw platform kunnen mensen persoonlijke gegevens over Iraniërs in het buitenland toevoegen, zoals een identiteitsnummer, adres of burgerlijke staat.

Het platform Alaj, wat genezing betekent, werd aangekondigd op de Iraanse staatstelevisie. Volgens een presentatrice is het bedoeld om tegenstanders in het buitenland op te sporen en te straffen. Alaj zegt inmiddels informatie over 600 mensen te hebben verzameld.

Bedreigingen in Nederland

De Iraans-Nederlandse activist Negin Nafissi staat met haar naam en foto op een vergelijkbare, pro-Iraanse website. Bij haar profiel staat een waarschuwing dat samenwerken met haar gevolgen kan hebben. Ook worden bezoekers gevraagd extra informatie over de genoemde personen aan te leveren.

Nafissi, die zestien jaar geleden Iran verliet, zegt dat ze de afgelopen tijd vaker bedreigingen heeft ontvangen. Ze spreekt zich in Nederland regelmatig uit over de situatie in Iran. "Ze zijn een stuk brutaler geworden", zegt ze. Over haar vermelding op de website zegt ze: "Alsof ik een of andere crimineel ben."

De activist maakt zich zorgen dat persoonlijke informatie over haar wordt gedeeld. Een Iraanse man in Nederland zou haar al stalken vanwege haar politieke uitingen. Gegevens die via de website worden verzameld, kunnen volgens Nafissi ook familie en bekenden in Iran in gevaar brengen. Daarom heeft ze contacten in Iran gevraagd haar niet meer rechtstreeks via Instagram te benaderen.

Druk op diaspora neemt toe

Ladan Rahbari, hoofddocent sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, noemt het platform een nieuwe vorm van controle. Volgens haar gaat het om een openbaar doxingplatform waarop zonder toestemming namen, foto’s en identiteitsgegevens worden gepubliceerd.

Rahbari zegt dat het Iraanse regime de druk op Iraniërs in het buitenland dit jaar heeft opgevoerd. Iraniërs in Europa en Noord-Amerika organiseren zich volgens haar steeds beter, waardoor Teheran de diaspora als een grotere bedreiging ziet. Bedreigingen kunnen ook familieleden van critici in Iran raken. Daardoor kiezen sommige Iraniërs voor zelfcensuur en nemen zij minder deel aan politieke activiteiten.

Op 15 september waarschuwde de AIVD samen met de Amerikaanse FBI en het Britse cybersecuritycentrum NCSC voor Iraanse spionagesoftware. Iraanse diensten zouden via sociale media contact zoeken met kritische Iraniërs, activisten en journalisten in het Westen. Na het opbouwen van vertrouwen proberen zij hen een bestand te laten openen waarmee aanvallers volledige controle over een apparaat kunnen krijgen.

Lees ook