In Moskou hebben 150 stellen elkaar tijdens een huwelijksfestival het jawoord gegeven. De deelnemers kwamen uit verschillende delen van Rusland en trouwden tegelijkertijd, gekleed in trouwjurken, pakken en soms traditionele kleding.
De bijeenkomst moest het belang van huwelijk en gezinsvorming onderstrepen. Een pasgetrouwde vrouw zei dat zij met haar huwelijk en toekomstige kinderen een voorbeeld wil geven aan andere stellen. Een ander koppel verwacht minstens drie kinderen te krijgen en zegt te willen werken aan een groot gezin en een groot huis.
De boodschap sluit aan bij het beleid van het Kremlin. President Poetin stelde in 2024 dat gezinnen met drie of meer kinderen de norm zouden moeten zijn. Ook ontvangen ouders al langer financiële bonussen voor kinderen, maar die maatregelen hebben de daling van het geboortecijfer niet gekeerd.
Geboortecijfer onder vervangingsniveau
Rusland telt ruim 140 miljoen inwoners, maar kan aan het einde van deze eeuw onder de 100 miljoen inwoners uitkomen als de huidige ontwikkeling doorzet. Het gemiddelde aantal kinderen per vrouw ligt rond 1,4. Om de bevolking zonder migratie op peil te houden, is gemiddeld 2,1 kind nodig.
Demograaf Aleksej Raksja zegt dat steeds meer ouders bij één kind blijven en dat vooral minder tweede kinderen worden geboren. Rusland kent nog altijd meer grote gezinnen dan Nederland, maar dat verandert niets aan de lage absolute aantallen geboorten.
Sinds 2025 houdt de Russische overheid officiële demografische gegevens geheim. Daardoor is niet precies vast te stellen hoe de aantallen geboorten, sterfgevallen en inwoners zich recent hebben ontwikkeld. Raksja is bovendien aangemerkt als buitenlands agent, waardoor zijn werk onder verscherpt toezicht staat.
Oorlog vergroot sterfte onder mannen
De oorlog heeft volgens Raksja geen rechtstreeks effect op het geboortecijfer, maar verhoogt wel het sterftecijfer. De sterfte onder Russische mannen ligt al decennia hoger dan in veel Europese landen. Hart- en vaatziekten, ongelukken, vergiftigingen en verwondingen spelen daarbij een grote rol, net als het gebruik van sterke drank en roken.
Tussen 2005 en 2019 steeg de levensverwachting van mannen, mede doordat minder sterke alcohol werd gedronken en minder werd gerookt. De coronapandemie en daarna de oorlog maakten die vooruitgang volgens Raksja weer ongedaan.
Hij verwacht niet dat een huwelijksfestival het geboortecijfer wezenlijk verandert. Investeringen in kinderopvang en woningen zouden volgens hem meer effect hebben op de bereidheid van gezinnen om kinderen te krijgen.
