Twee activisten in Hongkong zijn schuldig bevonden aan opruiing. De rechtbank maakte vrijdag bekend dat Lee Cheuk-yan en Chow Hang-tung strafbaar zijn bevonden vanwege hun betrokkenheid bij openbare herdenkingen van het Tiananmenprotest uit 1989.
Lee Cheuk-yan is 69 jaar oud, Chow Hang-tung 41. De twee organiseerden jarenlang herdenkingen voor de demonstranten die op 4 juni 1989 op het Tiananmenplein in Beijing en in de omgeving daarvan protesteerden. Het Chinese leger maakte met geweld een einde aan de protesten. Het exacte aantal doden is nooit officieel vastgesteld.
De herdenkingen in Hongkong waren jarenlang een van de weinige openbare gelegenheden binnen China waarbij het neerslaan van de protesten werd herdacht. De autoriteiten verboden dergelijke bijeenkomsten de afgelopen jaren, nadat Beijing de greep op Hongkong had versterkt.
Nationale veiligheidswet
De rechtbank baseerde de zaak op de nationale veiligheidswet die Beijing in 2020 aan Hongkong oplegde. De wet stelt onder meer activiteiten strafbaar die volgens de autoriteiten de staatsmacht ondermijnen. Onder deze wet kunnen Lee en Chow maximaal tien jaar gevangenisstraf krijgen.
In een samenvatting van het vonnis staat dat de activisten anderen zouden hebben aangezet tot het organiseren, voorbereiden, uitvoeren of bijwonen van onwettige handelingen. Die handelingen zouden gericht zijn geweest op het ondermijnen van het staatsgezag. De rechtbank sprak de activisten op basis daarvan schuldig aan opruiing.
Het is niet bekend welke straf de rechtbank uiteindelijk oplegt. De bekendmaking van de schuldbevinding betekent dat de strafmaat nog afzonderlijk kan worden vastgesteld.
De vervolging van de twee activisten past in de bredere aanpak van de Hongkongse autoriteiten tegen prominente voorstanders van politieke vrijheden en openbare herdenkingen. Sinds de invoering van de veiligheidswet zijn bijeenkomsten rond de verjaardag van het Tiananmenprotest niet langer toegestaan.
Lee Cheuk-yan en Chow Hang-tung behoorden tot de bekendste organisatoren van de vroegere herdenkingen. Hun zaak laat zien dat ook activiteiten die eerder jarenlang publiekelijk konden plaatsvinden, onder de veiligheidswet als een bedreiging voor het staatsgezag kunnen worden aangemerkt.
