In Afghanistan zijn in een jaar tijd 445 gezondheidsklinieken van buitenlandse hulporganisaties gesloten. CARE verwacht dit jaar ook de helft van zijn eigen klinieken te moeten sluiten, doordat er onvoldoende geld beschikbaar is.
De afbouw van internationale ontwikkelingshulp begon nadat de Taliban aan de macht kwamen. Landen wilden daarmee druk uitoefenen vanwege de onderdrukking van vrouwen en de zware beperkingen van hun rechten. Vorig jaar viel een groot deel van de Amerikaanse humanitaire hulp weg, nadat president Trump vrijwel het hele budget daarvoor schrapte. Ook Europese noodhulp neemt af.
Voor bewoners buiten de steden betekent een sluiting vaak dat medische zorg uren reizen verderop ligt. Vrouwen mogen onder de Taliban niet zonder mannelijke begeleider reizen, waardoor een bezoek aan een ziekenhuis in de stad voor hen extra moeilijk is.
Vrouwen en kinderen afhankelijk van klinieken
In een kliniek van CARE bij Herat bestaat 70 procent van de patiënten uit vrouwen en kinderen. Zij zijn mede aangewezen op deze voorzieningen omdat de zorg in overheidsziekenhuizen tekortschiet. Bovendien mogen vrouwen onder Taliban-regels niet door mannelijke artsen worden behandeld.
De nood onder jonge kinderen neemt toe. Artsen zonder Grenzen meldt dat het aantal opnames van kinderen met ernstige ondervoeding in de eerste drie maanden van dit jaar 30 procent hoger lag. Het merendeel van deze kinderen is jonger dan één jaar.
Klinieken bieden onder meer behandeling bij ondervoeding, gratis medicijnen en voorlichting over voeding. Veel patiënten komen volgens voedingsdeskundige Nafisa voor het eerst in aanraking met medische hulp. Zij zegt dat juist die laagdrempelige zorg belangrijk is voor gezinnen die weinig scholing hebben genoten.
Tekort aan vrouwelijke zorgverleners
De sluitingen maken ook bevallingen onveiliger. Slechts 15 procent van de bevallingen in Afghanistan wordt professioneel begeleid. Het land heeft daardoor een van de hoogste percentages moeder- en kindsterfte ter wereld.
Een vrouw die in de kliniek bij Herat beviel, moest tijdens haar weeën urenlang achter op een motor rijden om er te komen. Haar eerdere zes kinderen werden thuis geboren. Bij complicaties is daar geen hulp beschikbaar, zegt zij.
Het tekort aan vrouwelijke zorgverleners dreigt verder op te lopen. Vrouwen mogen van de Taliban geen hoger onderwijs volgen, waardoor er de afgelopen jaren geen nieuwe vrouwelijke artsen zijn afgestudeerd. CARE Nederland-directeur Inge Kauer pleit daarom voor langduriger investeringen in ontwikkelingssamenwerking. Volgens haar raakt het wegvallen van zorg voor vrouwen uiteindelijk de hele Afghaanse samenleving.
