In Fiji worden honderden dorpen bedreigd door overstromingen en erosie als gevolg van klimaatverandering. De regering heeft daarom een nationaal plan opgesteld om kwetsbare gemeenschappen naar hoger gelegen gebieden te verplaatsen. In totaal lopen ongeveer 700 gemeenschappen in het land extreem gevaar.
Ook Tuvalu en Kiribati behoren tot de laaggelegen eilandstaten die zwaar worden getroffen. In de Stille Oceaan stijgt de temperatuur gemiddeld sneller dan in veel andere delen van de wereld. Bij de hoofdstad Suva nam de zeespiegel tussen 1993 en 2024 met 29 centimeter toe. Naar verwachting blijft het water stijgen, waardoor de kans op overstromingen verder groeit.
Verhuizing van Vunidogoloa
Het dorp Vunidogoloa op Vanua Levu, het op een na grootste eiland van Fiji, werd in 2014 als eerste met steun van de regering verplaatst. De 150 inwoners woonden aan de kust en waren voor hun levensonderhoud afhankelijk van de visserij. Door het stijgende water liepen huizen steeds vaker onder. Twee zeeweringen hielden het water niet tegen en verdwenen uiteindelijk door overstromingen en bodemerosie.
Sailosi Ramatu was destijds dorpshoofd. Hij zegt dat bewoners jarenlang probeerden hun woonplaats te behouden. Zelf verhuisde hij binnen het dorp drie keer, maar uiteindelijk kwam het water regelmatig tot kniehoogte. “We wilden ons dorp niet verlaten, maar we moesten wel”, zegt Ramatu.
De nieuwe locatie heeft de problemen niet volledig opgelost. De overheid liet woningen bouwen, maar voorzag die niet van een keuken of wasruimte. Bovendien ligt het dorp op een helling, waar hevige regen alsnog voor wateroverlast zorgt. Het afwateringssysteem wordt volgens Ramatu onvoldoende onderhouden.
De gevolgen zijn niet alleen praktisch. Voor de inheemse iTaukei-bevolking heeft het land ook een spirituele en culturele betekenis. Ramatu’s ouders liggen begraven in het oude dorp. “Ik vind het nog steeds moeilijk dat ik mijn thuis heb moeten verlaten”, zegt hij.
De Verenigde Naties legden in september vast dat eilandstaten hun soevereiniteit, grenzen en nationaliteit behouden als hun grondgebied volledig door de zeespiegel wordt opgeslokt. Ramatu verwacht desondanks weinig van nieuwe klimaatoverleggen. “De temperatuur en de zee stijgen nog steeds”, zegt hij. Hij roept landen op samen de gevolgen aan te pakken, omdat volgens hem niemand deze crisis alleen kan oplossen.
