Duitsland heeft een tweede Oekraïense verdachte aangehouden in het onderzoek naar de explosies bij de Nord Stream-gasleidingen. Vladimir Z., een duikinstructeur, werd woensdagochtend in zijn verblijfplaats in de Kroatische kuststad Pula gearresteerd. Daar worden opnamen gemaakt voor een Hollywoodfilm over de sabotagezaak.
Z. zou tijdens de filmproductie contact hebben gehad met acteurs Adrien Brody en Sean Penn. Zij bereiden zich voor op hun rollen in de film, die gaat over de aanslag op de pijpleidingen. De arrestatie vond plaats terwijl de opnamen in Kroatië bezig waren.
Onderzoek naar sabotage
De explosies vonden plaats in september 2022, op ongeveer 80 meter diepte in de Oostzee. Drie van de vier leidingen raakten vernietigd. De pijpleidingen liepen over meer dan duizend kilometer van Rusland naar Duitsland en andere landen rond de Oostzee.
Duitse onderzoekers verdenken Z. ervan dat hij betrokken was bij de operatie. De eerste verdachte, de Oekraïner Serhii K., werd vorig jaar in Italië opgepakt. Hij zou met hulp van een duikersteam vanuit Rostock met een zeiljacht naar de leidingen zijn gevaren. Aan boord zouden explosieven hebben gelegen.
Z. verbleef eerder in Polen. De Poolse autoriteiten hielden hem aan, maar leverden hem niet uit aan Duitsland. Hij werd vervolgens vrijgelaten. Een Poolse rechter oordeelde dat zijn betrokkenheid gerechtvaardigd kon zijn, omdat Oekraïne door Rusland wordt aangevallen. Volgens de rechter had Z. daarmee geen strafbaar feit gepleegd.
Gevolgen voor Duitsland
De Duitse vervolging is politiek gevoelig. Lange tijd werd Rusland verantwoordelijk gehouden voor de explosies. Ook de Amerikaanse onderzoeksjournalist Seymour Hersh wees naar de Verenigde Staten, maar die lezing bleek niet juist. Duitse autoriteiten onderzoeken inmiddels ook of Oekraïense militairen of ambtenaren van de operatie wisten. Het Oekraïense Openbaar Ministerie ontkende in juli dat de Oekraïense legertop betrokken was.
De zaak kan de Duitse steun aan Oekraïne onder druk zetten. Veiligheidsexpert Joachim Weber noemde de sabotage eerder de zwaarste en duurste aanval op Duitse infrastructuur sinds de Tweede Wereldoorlog. Volgens hem moet Duitsland onderzoeken welke risico's het neemt en wie het steunt.
Minister van Justitie Stefanie Hubig zei na de arrestatie van K. dat Duitsland Oekraïne blijft steunen, maar als rechtsstaat ook strafrechtelijk onderzoek moet uitvoeren. Dat standpunt lijkt na de arrestatie van Z. niet te zijn veranderd.
