Cocaïnehandel vergroot druk op Liberia, corruptie belemmert aanpak

Liberia heeft honderden miljoenen dollars aan cocaïne vernietigd, maar de autoriteiten krijgen de drugshandel moeilijk onder controle. Corruptie binnen overheidsdiensten maakt de aanpak van internationale criminele netwerken extra lastig.

Liberiaanse agenten kijken toe terwijl buiten Monrovia een grote partij cocaïne wordt vernietigd
Liberiaanse agenten kijken toe terwijl buiten Monrovia een grote partij cocaïne wordt vernietigd · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Liberia heeft buiten de hoofdstad Monrovia een grote partij cocaïne verbrand. Met de vernietiging van drugs ter waarde van honderden miljoenen dollars wil de regering laten zien dat drugskartels niet welkom zijn. Tegelijkertijd groeit de zorg over de invloed van de handel op de overheid en de samenleving.

In juni werd op het internationale vliegveld van Monrovia 238 kilo cocaïne gevonden tussen een lading bouillonblokjes. De partij had volgens de autoriteiten een geschatte waarde van 19 miljoen dollar en zou naar Europa worden vervoerd.

Kort daarna deed de Liberiaanse drugsbestrijdingsdienst LDEA de grootste drugsvangst uit de geschiedenis van het land. Bij een inval in een woning vlak buiten Monrovia werd bijna 4000 kilo cocaïne gevonden. De waarde van die partij wordt geschat op meer dan 300 miljoen dollar. Bij de daaropvolgende arrestaties werden ook medewerkers van opsporingsdiensten aangehouden.

Doorvoer naar Europa

West-Afrika wordt steeds vaker gebruikt als opslag- en doorvoergebied voor cocaïne die vanuit Latijns-Amerika naar Europa gaat. De ligging aan de Atlantische Oceaan en de verbindingen over zee, land en door de lucht maken Liberia aantrekkelijk voor smokkelaars.

De partij die op het vliegveld werd onderschept, wordt in verband gebracht met het netwerk van de Nederlandse drugscrimineel Jos L. Hij zou vanuit Sierra Leone opereren. Nederland heeft om zijn uitlevering gevraagd, maar Sierra Leone heeft hem nog niet overgedragen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid noemt zijn uitlevering een topprioriteit vanwege de gevolgen van zijn netwerk voor Europa en West-Afrika.

Nederland probeert de samenwerking met landen in de regio te verbeteren. Minister Van Weel bezocht eind juli Ghana. Ook vertegenwoordigers van Liberia en Sierra Leone waren bij dat overleg aanwezig. Nederland wil daarnaast andere Europese landen nauwer betrekken bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit.

De aanpak wordt bemoeilijkt door vermoedelijke corruptie binnen Liberiaanse diensten. Het hoofd van de drugsbestrijdingsdienst legde tijdelijk zijn functie neer na beschuldigingen over het aannemen van steekpenningen. Daardoor kan onafhankelijk onderzoek worden gedaan.

"Een van de grootste obstakels bij het aanpakken van de drugskartels is dat degenen die de strijd tegen de kartels moeten aangaan, juist de activiteiten van de kartels mogelijk maken", zegt Anderson Mianmen, directeur van de Liberiaanse anticorruptieorganisatie CENTAL.

Volgens Mianmen zijn overheidsinstellingen verzwakt door de burgeroorlogen, die samen veertien jaar duurden. Daardoor konden corruptie en straffeloosheid zich verder verspreiden. Hij waarschuwt dat kartels ambtenaren kunnen omkopen om controles te omzeilen en invloed binnen de overheid op te bouwen.

De verbranding van de cocaïne is volgens Mianmen een goede stap, maar vooral een tijdelijke oplossing. "We moeten er nu voor zorgen dat de drugs ons land helemaal niet meer binnenkomen", zegt hij. Ondertussen leven ongeveer zes op de tien Liberianen in armoede en zijn het volgens hem vooral gewone burgers die de gevolgen van een verzwakte overheid dragen.

Lees ook