Azerbeidzjan verleent Franse spion gratie na schrappen Russische oligarch

Azerbeidzjan heeft de Fransman Martin Ryan gratie verleend en vrijgelaten. Dat gebeurde een dag nadat de EU, mede onder Franse druk, twee Russische oligarchen van de sanctielijst had gehaald.

Martin Ryan in de rechtszaal in Azerbeidzjan
Martin Ryan in de rechtszaal in Azerbeidzjan · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Azerbeidzjan heeft de Fransman Martin Ryan vrijgelaten nadat president Ilham Aliyev hem gratie had verleend. Ryan was veroordeeld tot tien jaar cel wegens spionage. Frankrijk heeft de vrijlating verwelkomd.

De beslissing volgt een dag nadat de Europese Unie de Russische zakenmannen Alisher Usmanov en Mikhail Fridman van de sanctielijst had gehaald. Frankrijk drong aan op het schrappen van Usmanov, terwijl Luxemburg zich inzette voor Fridman. De EU wilde de sancties tegen Rusland juist verlengen om de druk op Moskou op te voeren en Oekraïne te steunen.

Vrijlating van Franse gevangenen

In Azerbeidzjan zitten twee Fransen vast die zijn veroordeeld voor spionage en corruptie. Een van hen is Ryan, die tien jaar gevangenisstraf kreeg. De andere Fransman kreeg twaalf jaar cel. Azerbeidzjan zou hun vrijlating hebben gekoppeld aan het verwijderen van Usmanov van de Europese sanctielijst.

Usmanov, een 73-jarige zakenman die in Oezbekistan is geboren, verdiende zijn vermogen na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in de metaal- en telecomsector. Hij investeerde ook in de Londense voetbalclub Arsenal. De Europese Unie legde hem in 2022 sancties op, kort na de Russische invasie van Oekraïne. Hij krijgt daardoor onder meer te maken met reisbeperkingen en beperkte toegang tot zijn vermogen.

De zakenman heeft een uitgebreid netwerk in voormalige Sovjetlanden. Zo kent hij de Azerbeidzjaanse president persoonlijk. De twee volgden dezelfde diplomatenschool in Moskou. Tussen Frankrijk en Azerbeidzjan zijn de verhoudingen gespannen, onder meer door de Franse steun aan Armenië, de historische rivaal van Azerbeidzjan.

De Franse regering wil niet inhoudelijk reageren op de mogelijke koppeling tussen de sancties en de vrijlating. Parijs noemt de stap van Azerbeidzjan wel een humanitair gebaar dat betere betrekkingen tussen beide landen mogelijk maakt. Een Azerbeidzjaanse diplomaat spreekt berichten over Franse druk tegen en noemt die categorisch ongegrond. Volgens hem vindt Azerbeidzjan de sancties tegen Usmanov onrechtvaardig.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vermoedt dat Rusland Europese landen tegen elkaar probeert uit te spelen. Hij zei dat hij de twee namen opnieuw bij de Europese Unie zal indienen.

Lees ook