Hoewel homoseksualiteit in China niet strafbaar is, ontbreken wetten die seksuele minderheden beschermen tegen discriminatie. Ook kunnen stellen van hetzelfde geslacht niet trouwen. Activisten proberen daarom stap voor stap via rechtszaken de positie van lhbti'ers te verbeteren.
De activist Peng Yanhui, bekend als Yanzi, behaalde in 2014 een belangrijke uitspraak tegen een kliniek in Chongqing die conversietherapie aanbood. Hij had daar zelf elektroshocktherapie ondergaan om aandacht te vragen voor de praktijk. De rechter stelde in het vonnis vast dat homoseksualiteit geen psychische aandoening is en dus geen behandeling behoeft.
Yanzi zette daarna met LGBT Rights Advocacy China zaken op tegen onder meer conversietherapie, discriminatie op het werk en discriminerend taalgebruik. Niet alle procedures leverden een overwinning op, maar ze maakten problemen van lhbti'ers wel zichtbaarder. Yanzi woont sinds 2022 in Nederland en onderzoekt aan de Universiteit Leiden, maar blijft zich inzetten voor de Chinese lhbti-gemeenschap.
Minder ruimte voor organisaties
Chinese lhbti-organisaties konden lange tijd actief zijn, vaak geregistreerd als bedrijf omdat een officiële ngo-status moeilijk te verkrijgen was. Vanaf 2015 voerde de overheid de controle op maatschappelijke organisaties op, vooral wanneer die buitenlandse financiering kregen. Ook nam de censuur op lhbti-uitingen toe.
De Shanghai Pride stopte in 2020, na elf jaar, toen de druk van de autoriteiten groeide. De organisatie hield eerder geen traditionele parade, maar organiseerde onder meer hardloopactiviteiten en fietstochten. De buitenlandse achtergrond van een deel van de initiatiefnemers werd later als probleem gezien.
Publieke bijeenkomsten blijven onder druk staan. In juni werden bezoekers van een filmvertoning in het Franse consulaat in Guangzhou de dag erna door de politie bezocht en ondervraagd, nadat een deelnemerslijst was gehackt. LGBT Rights Advocacy China moest in 2021 stoppen.
Toch lopen individuele zaken door. Een rechter in Guangxi bepaalde eerder deze maand dat een transpersoon niet ontslagen had mogen worden na medisch verlof voor een genderbevestigende operatie in Thailand. De werknemer heeft recht op een vergoeding.
In mei verklaarde het Chinese hooggerechtshof in een reactie op een vraag van een student dat het zich duidelijk uitspreekt tegen discriminatie van seksuele minderheden vanwege genderidentiteit, op het werk en in het onderwijs. Het hof verwees daarbij naar de uitspraak uit 2014 in de zaak van Yanzi.
