De Canadese premier Mark Carney heeft in het Europees Parlement gepleit voor een hechtere samenwerking tussen Canada en de Europese Unie. Hij verwelkomde de ambitie om Canada een vorm van geassocieerd lidmaatschap te geven, maar gebruikte die term zelf niet tijdens zijn toespraak of de persconferentie daarna.
Carney sprak liever over een alliantie. De precieze vorm van de samenwerking laat hij voorlopig open, omdat de term geassocieerd lidmaatschap zowel in Canada als in enkele EU-landen gevoelig ligt. Hij zei dat Canada en de EU hun relatie moeten verdiepen om hun soevereiniteit en openheid te behouden.
Samenwerking op grondstoffen en technologie
De premier wees op de gezamenlijke waarden en de historische banden tussen Canada en Europa. Hij verwees meerdere keren naar de twee wereldoorlogen, waarin veel Canadezen in Europa omkwamen. Carney sprak het parlement toe in het Frans, Engels en Duits en kreeg na zijn opmerkingen over de gedeelde geschiedenis applaus uit verschillende politieke fracties.
Volgens Carney kunnen Canada en de EU vooral samenwerken op het gebied van kritieke mineralen, grondstoffen, kunstmatige intelligentie en de regulering daarvan. Canada beschikt over veel grondstoffen die nodig zijn voor de energietransitie, terwijl de EU een grote afzetmarkt vormt. De samenwerking moet beide partijen volgens hem helpen om zelfstandig keuzes te blijven maken.
„We willen geen grootmacht worden die anderen domineert”, zei Carney. Hij keerde zich daarmee tegen een internationale machtsstrijd waarin handel en economische samenwerking als drukmiddel worden ingezet en sancties politieke doelen moeten afdwingen. Ook zei hij dat Canada en de EU geen zogenoemde zero-sumdeals nastreven, waarbij de winst van de ene partij automatisch als verlies voor de andere geldt.
De toenadering tussen Canada en de EU heeft tot een reactie geleid van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij dreigde met hogere handelstarieven voor de EU en Canada als die volgens hem kwade intenties zouden hebben. EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zei eerder dat een partnerschap met Canada niet tegen andere landen is gericht.
Carney benadrukte na zijn toespraak dat nauwere samenwerking ook de Verenigde Staten kan helpen. „Een sterker, veerkrachtiger en soeverein Canada zou een effectievere partner zijn voor de Verenigde Staten, hetzelfde geldt voor de Europese Unie”, zei de Canadese premier.
