Amerikaanse kiezers gaan vandaag naar de stembus voor de tussentijdse verkiezingen, de zogenoemde midterms. Daarbij staat president Donald Trump niet zelf op het stembiljet, maar de uitslag geldt wel als een belangrijke graadmeter voor zijn regering.
Alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden worden opnieuw verdeeld. Op basis van peilingen, verkiezingsmodellen en historische ontwikkelingen wordt verwacht dat de Democraten daar de meerderheid overnemen van de Republikeinen. In de Senaat staat ongeveer een derde van de honderd zetels op het spel.
De Democraten moeten hun huidige zetels behouden en minstens vier Republikeinse zetels winnen om ook in de Senaat een meerderheid te krijgen. Dat is lastiger dan een meerderheid in het Huis, omdat senatoren zes jaar in functie blijven en de verkiezingen over drie groepen zetels zijn verdeeld.
Veel op het spel voor Trump
Als de Democraten een van beide kamers overnemen, kan Trump moeilijker wetsvoorstellen en andere plannen uitvoeren. De oppositie krijgt dan bovendien meer mogelijkheden om het beleid en het handelen van de regering te onderzoeken.
De verkiezingen worden ook gehouden voor andere functies. In 36 van de 50 staten kiezen inwoners een gouverneur. Verder staan zetels in staatsparlementen en lokale bestuursfuncties op het stembiljet. In verschillende staten spreken kiezers zich uit over onderwerpen als belastingverhogingen en het abortusrecht.
De economie is het belangrijkste thema voor veel kiezers. Zij maken zich zorgen over de gestegen kosten van boodschappen, brandstof, wonen en gezondheidszorg. Ook immigratie speelt een grote rol. Trump presenteert het sluiten van de zuidgrens als een belangrijk succes, terwijl zijn harde optreden tegen mensen zonder geldige verblijfsstatus die al in de Verenigde Staten zijn minder steun krijgt.
Andere onderwerpen zijn mogelijke corruptie binnen de regering, bouwprojecten in Washington en de snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en datacentra. De opkomst is doorgaans lager dan bij presidentsverkiezingen. Het hoogste percentage van deze eeuw was 50 procent, in 2018.
Uitslagen mogelijk pas later definitief
De eerste uitslagen worden in Nederland vanaf woensdagochtend verwacht. In de meeste staten is na de verkiezingsnacht duidelijk wie heeft gewonnen, maar kleine verschillen kunnen voor vertraging zorgen.
Hertellingen, lokale telregels en rechtszaken kunnen de uitkomst langer onzeker houden. In 2022 duurde het acht dagen voordat vaststond dat de Republikeinen de meerderheid in het Huis hadden behaald. Ook dit keer kan een chaotische nasleep niet worden uitgesloten.
