De afvoer van de Rijn bij Lobith is met ongeveer 640 kubieke meter per seconde nog nooit zo laag geweest. Riviercruises zijn afgezegd en vrachtschepen lopen vast op de bodem van de Waal of mogen niet varen. Ook natuur en gewassen hebben dringend water nodig.
Toch zijn de gevolgen minder groot dan bij eerdere droge zomers, zoals in 2018 en 2022. Nederland heeft vooraf meer zoet water opgeslagen in het Markermeer en IJsselmeer. Daardoor kan water langer worden verdeeld naar gebieden die droog zijn of last hebben van verzilting.
Meer mogelijkheden voor waterbeheer
Waterbeheerders zetten verschillende maatregelen in om zout water uit zee buiten te houden. Bij IJmuiden is een zoutdam aangelegd en ook bij de Afsluitdijk wordt verzilting tegengegaan. Waterschappen hebben zoetwaterbuffers aangelegd.
Bij Hagestein staan de stuwen in de Lek gedeeltelijk open. Daardoor stroomt extra zoet water naar de Hollandsche IJssel, waar het zoutindringing moet beperken. Deon Slagter, voorzitter van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling, zegt dat deze ingrepen tijd opleveren: zonder de maatregelen zouden beperkingen voor de scheepvaart eerder nodig zijn geweest en hadden waterschappen eerder brak water in polders moeten toelaten.
De beschikbare mogelijkheden zijn echter vrijwel benut. Slagter stelt dat Nederland niet overal tegelijk kan blijven voorzien van water voor landbouw, scheepvaart en natuur. Droogte komt vaker terug en vraagt daarom om een structureel weerbaarder watersysteem.
Aanpassing van bedrijven en watersysteem
Dolf Kern, zoetwaterspecialist bij het bureau van de Deltacommissaris, vindt dat bedrijven en boeren zich beter moeten voorbereiden op droge perioden. Hij noemt onder meer het aanleggen van grotere voorraden als kanalen bij lage waterstanden moeten sluiten. Ook kunnen ondernemers rekening houden met vaker voorkomende lage rivierstanden door bijvoorbeeld schepen met een geringere diepgang te gebruiken.
Daarnaast wordt gekeken naar grotere ingrepen. Ongeveer 60 procent van het zoete water dat bij Lobith Nederland binnenkomt, stroomt via de Nieuwe Waterweg naar zee. Onderzocht wordt of het ondieper maken van die vaarweg kan helpen om meer water vast te houden. Ook een verdere tijdelijke verlaging van het peil in het Markermeer en IJsselmeer wordt onderzocht. Een daling van tien centimeter kan tijdens een calamiteit extra zoet water beschikbaar maken.
