Vierdaagse houdt verschillende afstanden voor mannen en vrouwen

Vrouwen mogen bij de Nijmeegse Vierdaagse kiezen tussen 40 en 50 kilometer per dag, terwijl mannen van 18 tot 50 jaar 50 kilometer lopen. De regeling is gebaseerd op gemiddelde fysieke verschillen, maar staat ter discussie.

Wandelaars vieren de finish van de Nijmeegse Vierdaagse
Wandelaars vieren de finish van de Nijmeegse Vierdaagse · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Vrouwen van 16 tot 60 jaar kunnen tijdens de Nijmeegse Vierdaagse kiezen of zij dagelijks 40 of 50 kilometer wandelen. Mannen tussen 18 en 50 jaar zijn ingedeeld op de langste afstand. De organisatie handhaaft dat onderscheid omdat de inspanning volgens haar voor beide groepen zo vergelijkbaar mogelijk blijft.

Dit jaar hebben 2080 vrouwen zich ingeschreven voor de 50 kilometer. Zij vormen 19,9 procent van alle wandelaars op die afstand. In 2025 koos 19,1 procent van de vrouwelijke deelnemers voor de langste route, tegen 17,7 procent een jaar eerder. In totaal is 43 procent van de deelnemers dit jaar vrouw.

Historische regels aangepast

De Vierdaagse ontstond in 1909 als militaire mars voor mannen. In 1913 nam voor het eerst een vrouw deel, maar zij haalde de finish niet. De eerste vrouw die de tocht uitliep, deed dat in 1919, zegt marsleider Henny Sackers.

Na de Tweede Wereldoorlog mochten vrouwen officieel meedoen, maar aanvankelijk alleen op de 40 kilometer. Die grens was gebaseerd op veronderstelde lichamelijke verschillen. Onderzoeker Agnes Elling van het Mulier Instituut wijst ook op de sportcultuur van die tijd, waarin vrouwen lang werden uitgesloten of beperkt.

Na de tweede feministische golf in de jaren zeventig kregen vrouwen de mogelijkheid om voor 50 kilometer te kiezen. De deelname van vrouwen nam daarna toe. In diezelfde periode golden nog kledingregels waarbij vrouwelijke deelnemers een rok tot over de knie moesten dragen.

Gemiddelde belasting bepalend

Fysioloog Maria Hopman van het Radboudumc onderzocht in 2019 de lichamelijke belasting tijdens de Vierdaagse. Daaruit kwam naar voren dat vrouwen die 40 kilometer lopen gemiddeld een even zware, of soms zwaardere, prestatie leveren dan mannen die 50 kilometer afleggen.

Hopman wijst op gemiddelde verschillen in onder meer spiermassa en de omvang van hart en longen. Zij benadrukt dat individuele deelnemers kunnen afwijken van dat gemiddelde. "Sommige vrouwen zullen die 50 kilometer goed aankunnen. Het keuzesysteem is dus heel erg goed."

Elling vindt dat ook mannen de keuze tussen beide afstanden zouden moeten krijgen, omdat de Vierdaagse geen wedstrijd is. Sackers ziet daar voorlopig geen ruimte voor. Volgens hem zouden mannen gemiddeld voordeel krijgen van een kortere route, doordat zij sneller klaar zijn en minder inspanning hoeven te leveren. De organisatie zegt wel te blijven beoordelen of de regels aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder genderdiversiteit.

Lees ook