Het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Oost-Nederland heeft tussen 2020 en 2024 geldstromen onderzocht rond verdachte transacties in de zorg. Daarbij kwam voor minstens 71 miljoen euro aan transacties in beeld. Het RIEC vermoedt dat het werkelijke bedrag hoger ligt.
Het RIEC ondersteunt overheden bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Volgens de organisatie is onvoldoende duidelijk waar zorggeld vandaan komt en waaraan het wordt uitgegeven. Daardoor is het lastig om vast te stellen of publieke middelen worden vermengd met geld uit criminele activiteiten.
Onderzoek naar zorginstelling
Zorgkantoor Menzis in Gelderland probeert honderdduizenden euro’s terug te krijgen van zorginstelling CuraCo. Het fraudeteam van Menzis concludeert dat de instelling geld ontving zonder de afgesproken zorg te leveren. Kwetsbare cliënten zouden daardoor zijn benadeeld.
De vestiging in Aalten bood opvang en begeleiding aan mensen met ernstige psychische problemen en verslavingsproblematiek. Per cliënt werd ongeveer 70.000 euro per jaar betaald. Volgens het onderzoek kan op geen enkele manier worden aangetoond dat de zorg daadwerkelijk is geleverd, zegt René Groot Koerkamp, directeur van Menzis in Gelderland.
Volgens Groot Koerkamp waren cliënten afhankelijk van de instelling voor hun huisvesting. Daardoor zouden zij hebben geaccepteerd dat zij geen zorg kregen. Hij noemt het handelen van de bestuurder fraude, valsheid in geschrifte en bedrog. Menzis zegt dat het onderzoek betrekking heeft op vier vestigingen, wil het geld terugvorderen en aangifte doen tegen de bestuurder.
De bestuurder herkent zich volgens zijn advocaat Rogier Simons niet in de conclusies van het fraudeonderzoek. De instelling overweegt vervolgstappen en wil met Menzis overleggen over de bevindingen.
Aanpak blijft ingewikkeld
Volgens René Verhulst, burgemeester van Ede en voorzitter van RIEC Oost-Nederland, is 71 miljoen euro waarschijnlijk slechts een deel van het probleem. Criminelen kunnen zorgbedrijven gebruiken als dekmantel om geld wit te wassen of om zorggeld te ontvangen zonder zorg te bieden.
De aanpak is moeilijk doordat gemeenten, zorginstellingen en politie allemaal een rol hebben. Ook komt fraude voor binnen verschillende vormen van zorg, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en thuiszorg. Gemeenten kunnen ingrijpen bij onjuiste declaraties, maar hebben geen bevoegdheid om de kwaliteit van de zorg zelf te beoordelen.
Minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk wil de vergunningsplicht uitbreiden naar alle zorgaanbieders. Ook moeten bestuurders, eigenaren en toezichthouders verplicht een Verklaring Omtrent het Gedrag overleggen. De Tweede Kamer bespreekt de aanpak van zorgfraude opnieuw.
