De talenten van statushouders, asielzoekers en ontheemden worden in Nederland nog onvoldoende benut. De Sociaal-Economische Raad (SER) vindt dat werk een centralere plaats moet krijgen in het beleid voor nieuwkomers. Dat kan volgens de raad ook helpen bij het oplossen van personeelstekorten.
SER-voorzitter Kim Putters zegt dat nieuwkomers kennis, ervaring en ambities meebrengen. Door daar vanaf het begin rekening mee te houden, kunnen zij hun vaardigheden inzetten en verder ontwikkelen. Dat vergroot volgens Putters de mogelijkheden voor werkgevers op de krappe arbeidsmarkt.
Tijd gaat verloren tijdens asielprocedure
Tijdens de asielprocedure gaan volgens de SER veel tijd en motivatie verloren. Ook is het voor nieuwkomers vaak lastig om werk, taallessen en inburgering met elkaar te combineren. De raad wil daarom dat gemeenten asielzoekers al eerder begeleiden richting de arbeidsmarkt. Daarvoor is volgens de SER structurele financiering nodig.
Van de statushouders heeft acht jaar na het verkrijgen van een verblijfsstatus 57 procent betaald werk. Oekraïense vluchtelingen vinden relatief snel een baan. Zij zijn niet verplicht om een inburgeringstraject te volgen, maar werken vaak onder hun opleidingsniveau en op uitzendbasis.
De SER vindt dat ook sectoren met personeelstekorten verantwoordelijkheid moeten nemen. Werkgevers zouden afspraken kunnen maken over het aannemen en begeleiden van nieuwkomers. In samenwerking met het Rijk en gemeenten kunnen zij voorbereidende trajecten en leerwerkplekken opzetten, met mogelijkheden om later door te groeien.
Taal en werk vanaf het begin
Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie noemt het advies waardevol. Hij wil dat eind 2030 75.000 extra nieuwkomers aan het werk zijn. Daarvoor wil hij onder meer dat kansrijke asielzoekers in asielzoekerscentra direct beginnen met taal en werk.
Ook wil Aartsen tijdens de inburgering meer ruimte bieden om te werken. De SER pleit er eveneens voor om taalonderwijs en werk niet na elkaar, maar zo veel mogelijk gelijktijdig aan te bieden. Volgens de raad kunnen nieuwkomers daardoor sneller zelfstandig deelnemen aan de arbeidsmarkt.
