De eis aan bagageafhandelaren om het zware tilwerk in de bagagekelder te automatiseren, kan niet in stand blijven. De rechtbank Noord-Holland oordeelt dat de Arbeidsinspectie ook Schiphol had moeten betrekken bij de handhaving. Schiphol beheert de gebouwen en voorzieningen op de luchthaven, terwijl de bagagebedrijven daar zelf niet over beslissen.
De inspectie stelde in 2023 vast dat alle bagageafhandelaren de Arbeidsomstandighedenwet overtraden. Zij kregen de opdracht het werk binnen twee jaar, of binnen een andere goed onderbouwde redelijke termijn, volledig te automatiseren. Totdat dat zou gebeuren, moesten tilhulpen het werk verlichten.
De bagagebedrijven maakten bezwaar, omdat zij de bagagekelder niet kunnen verbouwen of van nieuwe systemen kunnen voorzien. Schiphol kreeg zelf geen vergelijkbare eis opgelegd, omdat de luchthaven geen werkgever van de bagagemedewerkers is. De rechtbank stelt nu dat de wet ruimte biedt om ook een andere partij, zoals de beheerder van een werkplek, verantwoordelijk te houden.
De minister van Sociale Zaken, die verantwoordelijk is voor de Arbeidsinspectie, moet daarom binnen zes weken opnieuw beslissen. Het ministerie en de inspectie laten weten de uitspraak te bestuderen en noemen de kwestie juridisch complex.
Vakbond wil optreden tegen Schiphol
FNV roept de minister op om Schiphol alsnog aan te spreken op de automatisering. Als dat niet gebeurt, wil de vakbond zelf naar de rechter stappen. FNV-bestuurder luchtvaart Stijn Jansen zegt dat door het optreden van de inspectie drie jaar verloren is gegaan.
Arbeidsrechtjurist Max Keulaerds noemt de uitspraak pijnlijk voor de minister. Hij zegt dat de minister er eerder voor had moeten zorgen dat Schiphol juridisch kon worden aangesproken om de automatisering mogelijk te maken.
Tilhulpen als tijdelijke maatregel
De Arbeidsinspectie had twaalf jaar geen controles uitgevoerd op zwaar tilwerk bij de bagageafhandeling. Bij latere controles bleek dat medewerkers te zwaar werk deden. Een door de inspectie ingeschakeld adviesbureau wees in 2023 al erop dat de afhandelaren slechts beperkte invloed hebben op de invoering van nieuwe technologie, omdat zij afhankelijk zijn van de gebouwen en voorzieningen van Schiphol.
Schiphol zegt dat op alle werkplekken tilhulpen beschikbaar zijn. De inspectie ziet die als tijdelijke oplossing en legde meerdere dwangsommen op om het gebruik ervan af te dwingen. Bagagemedewerkers melden dat zij ondanks de hulpmiddelen nog geregeld handmatig tillen, onder meer door tijdsdruk, storingen en afwijkende bagage zoals kinderwagens.
Schiphol heeft nog geen datum genoemd waarop de bagagekelder volledig geautomatiseerd zal zijn. De luchthaven noemt het vastleggen van zo'n planning voorbarig.
